Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Δωρεάν εργαλείο δημιουργίας κουίζ γενικών γνώσεων & ζωντανά παιχνίδια

Φτιάξτε το δικό σας παιχνίδι γενικών γνώσεων σε λίγα λεπτά με AI ή με 786 έτοιμες ερωτήσεις. Ή παίξτε αμέσως: ένα δωρεάν ζωντανό παιχνίδι γενικών γνώσεων ξεκινά κάθε τρία λεπτά.

  • Παίξτε ζωντανά στο πρόγραμμα περιήγησης ή σαρώστε τον κωδικό με το κινητό σας
  • Αυτόματη βαθμολόγηση, με πίνακα κατάταξης μετά από κάθε ερώτηση
  • Χωρίς εγγραφή για να φτιάξετε ή να παίξετε ένα παιχνίδι

Ζωντανά παιχνίδια γενικών γνώσεων που ξεκινούν σύντομα

Μπείτε πριν τελειώσει η αντίστροφη μέτρηση

Παίζονται τώρα

Παρακολουθήστε ένα παιχνίδι την ώρα που εξελίσσεται

Γεννήτρια τυχαίων ερωτήσεων γενικών γνώσεων

786 ερωτήσεις γενικών γνώσεων με απαντήσεις και επεξηγήσεις, σε τυχαία κλήρωση. Φιλτράρετε ανά γύρο, αντιγράψτε όσες σας αρέσουν και πείτε τη γνώμη σας για όσες κληρώνετε.

Τυχαίες ερωτήσεις γενικών γνώσεων, με απαντήσεις

Πατήστε «Κλήρωση ερώτησης» για μια τυχαία ερώτηση γενικών γνώσεων.

Κάντε τις αγαπημένες σας ερωτήσεις πραγματικό κουίζ: στον επεξεργαστή ή αφήστε το να γράψει έναν νέο γύρο για το αντικείμενο που θέλετε.

Φτιάξτε το δικό σας παιχνίδι γενικών γνώσεων με AI

Περιγράψτε ένα αντικείμενο και το εργαλείο δημιουργίας κουίζ γενικών γνώσεων με AI γράφει τις ερωτήσεις, τις απαντήσεις και τη βαθμολόγηση σε λίγα δευτερόλεπτα. Αλλάξτε ό,τι θέλετε και, στη συνέχεια, κοινοποιήστε έναν σύνδεσμο ή παρουσιάστε το ζωντανά. Χωρίς εγγραφή.

Quiz
Themes
Settings
Results
Leads
Share
Default Themes
Your Themes
Customize
Question Container
 
 
 
 
 
Fullscreen
Preview
Click to return to Quiz Screen
Quiz Title
Question?
Yes
No
Theme
Customize
Quiz
Plugins
Integrate
Plugins:
Top:
Content
Actions / Emails
Scoring
Grades
Add & order the blocks below to build your results
Add & order the blocks below to build your actions

Quizzes generate 7x more leads than forms. Enable lead capture in your quiz below:

Lead Capture
Allow respondent to skip lead capture
Share
Embed
Email
Unique Codes
Type:
Code:
Preview Embed
Set Image/Title
Width:
Fullscreen
Height:
Add Email
Create a list of Unique Codes that you can give to voters to ensure that they only vote once. You can also download the codes as direct links
Add/Remove Codes
New Quiz
Make a Quiz

Δημιουργία του πρώτου σας προσχεδίου

Οι ερωτήσεις εμφανίζονται μία μία. Στο μεταξύ, ο επεξεργαστής προετοιμάζεται.

Προετοιμασία του μοντέλου...

Παρουσιάστε ζωντανά παιχνίδια γενικών γνώσεων σε μεγάλη οθόνη

Οργανώνετε βραδιά γενικών γνώσεων, pub quiz ή παιχνίδι στην τάξη; Φτιάξτε το κουίζ σας, βάλτε το στη μεγάλη οθόνη και όλοι μπαίνουν από τα κινητά τους με έναν κωδικό ή QR. Οι γρήγορες σωστές απαντήσεις παίρνουν περισσότερους πόντους και ο πίνακας κατάταξης ενημερώνεται μετά από κάθε ερώτηση.

Πώς φτιάχνετε ένα παιχνίδι γενικών γνώσεων σε 3 βήματα

Τρία βήματα από τη λευκή σελίδα ως τη βραδιά του παιχνιδιού. Δεν χρειάζεται λογαριασμός.

  1. Επιλέξτε τις ερωτήσεις σας

    Κρατήστε όσες κληρώνετε από τη γεννήτρια, ξεκινήστε από οποιονδήποτε γύρο παρακάτω ή αφήστε το εργαλείο δημιουργίας κουίζ με AI να συντάξει έναν γύρο για το αντικείμενό σας.

  2. Κάντε το δικό σας στον επεξεργαστή

    Αλλάξτε τη διατύπωση όπου θέλετε, ρυθμίστε τη βαθμολόγηση, προσθέστε χρονόμετρα και επεξηγήσεις απαντήσεων. Κάθε ερώτηση παραμένει επεξεργάσιμη.

  3. Κοινοποιήστε το ή παρουσιάστε το ζωντανά

    Αποθηκεύστε για να πάρετε έναν άμεσο σύνδεσμο που μπορείτε να στείλετε ή βάλτε το σε μεγάλη οθόνη και αφήστε όλους να απαντούν από τα κινητά τους. Κάθε απάντηση βαθμολογείται αυτόματα στον πίνακα κατάταξης.

Δημιουργία παιχνιδιού γενικών γνώσεων

Δωρεάν δημιουργία. Δωρεάν παιχνίδι. Χωρίς εγγραφή για κανέναν.

786 ερωτήσεις γενικών γνώσεων με απαντήσεις, σε επτά γύρους

Κάθε γύρος παρακάτω είναι και ζωντανό παιχνίδι. Παίξτε τον όπως είναι, ανοίξτε τον στον επεξεργαστή για να τον κάνετε δικό σας ή κληρώστε ερωτήσεις από αυτόν στη γεννήτρια. Παρακάτω υπάρχουν 30 ερωτήσεις από κάθε γύρο, η καθεμία με επεξήγηση της απάντησης.

Εύκολες ερωτήσεις γενικών γνώσεων με απαντήσεις

123 ερωτήσεις σε αυτόν τον γύρο. 30 παρακάτω με απαντήσεις· κληρώστε τις υπόλοιπες στη γεννήτρια.

1Ποιος συγγραφέας έγραψε τη σειρά βιβλίων Χάρι Πότερ;

Τζ. Κ. Ρόουλινγκ

Η Τζοάν Ρόουλινγκ εξέδωσε το «Χάρι Πότερ και η Φιλοσοφική Λίθος» το 1997 με το ψευδώνυμο Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, προσθέτοντας ένα φανταστικό μεσαίο αρχικό, επειδή ο εκδότης της φοβόταν ότι τα αγόρια ίσως δεν θα διάβαζαν βιβλίο γραμμένο από γυναίκα. Η σειρά πούλησε πάνω από 600 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και έγινε η σειρά βιβλίων με τις περισσότερες πωλήσεις στην ιστορία.

2Στην ταινία κινουμένων σχεδίων της Disney «Ο Βασιλιάς των Λιονταριών» του 1994, πώς λέγεται ο νεαρός πρίγκιπας λιονταριών;

Σίμπα

Ο Σίμπα είναι ο ήρωας του «Βασιλιά των Λιονταριών», ένα λιονταράκι που εγκαταλείπει το βασίλειό του όταν ο θείος του, ο Σκαρ, σκοτώνει τον πατέρα του, τον Μουφάσα, και τον κατηγορεί για το έγκλημα. Το όνομα Σίμπα σημαίνει «λιοντάρι» στα σουαχίλι, ιδανικό για τον μελλοντικό βασιλιά των Περήφανων Εδαφών.

3Ποιος χαρακτήρας της σειράς «Τα Φιλαράκια» επαναλάμβανε την περίφημη φράση «Είχαμε κάνει διάλειμμα»;

Ρος Γκέλερ

Ο Ρος χρησιμοποιεί αυτή την υπεράσπιση ξανά και ξανά σε όλη τη σειρά, αφού πέρασε τη νύχτα με κάποια άλλη σε ένα αμφισβητούμενο διάλειμμα της σχέσης του με τη Ρέιτσελ. Η ατάκα έγινε τόσο εμβληματική που η σειρά επανερχόταν στον καβγά για πολλές σεζόν, κάνοντάς τον ένα από τα πιο χαρακτηριστικά επαναλαμβανόμενα αστεία της.

4Πώς λέγεται ο πιστός μπάτλερ του Μπρους Γουέιν στις ιστορίες του Batman;

Άλφρεντ Πένιγουορθ

Ο Άλφρεντ υπηρετεί την οικογένεια Γουέιν εδώ και δεκαετίες και συχνά περιγράφεται ως το συναισθηματικό στήριγμα της ζωής του Μπρους Γουέιν στην καταπολέμηση του εγκλήματος. Του προσφέρει τα πάντα, από ιατρική βοήθεια μέχρι καυστική σοφία, κάτι που τον κάνει πολύ περισσότερο από έναν απλό υπηρέτη.

5Στις ταινίες Toy Story της Pixar, τι παιχνίδι είναι ο Γούντι;

Μια κούκλα καουμπόη

Ο Γούντι είναι μια κούκλα καουμπόη που μιλάει όταν τραβηχτεί το κορδόνι της και ο αρχηγός των παιχνιδιών του Άντι σε όλη τη σειρά Toy Story, η οποία ξεκίνησε το 1995 ως η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους φτιαγμένη εξ ολοκλήρου με κινούμενα σχέδια υπολογιστή.

6Τι χρώμα έχει ο Σρεκ, ο χαρακτήρας κινουμένων σχεδίων της DreamWorks;

Πράσινο

Ο Σρεκ είναι ένας μεγαλόσωμος, πράσινος δράκος που εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην ομώνυμη ταινία κινουμένων σχεδίων της DreamWorks το 2001. Το πράσινο δέρμα του, βγαλμένο από τον βάλτο, έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σχέδια χαρακτήρων στην ιστορία των κινουμένων σχεδίων, και η σειρά ταινιών εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της DreamWorks.

Εμφάνιση 24 ακόμη εύκολων ερωτήσεωνΕμφάνιση λιγότερων
7Στη σειρά βιντεοπαιχνιδιών της Nintendo, πώς λέγεται ο Ιταλός υδραυλικός που είναι ο βασικός ήρωας;

Μάριο

Ο Μάριο έκανε το ντεμπούτο του το 1981 στο arcade παιχνίδι Donkey Kong και από τότε πρωταγωνιστεί σε περισσότερα από 200 βιντεοπαιχνίδια. Αρχικά λεγόταν «Jumpman» και μετονομάστηκε σε Μάριο από τον Μάριο Σεγκάλε, τον ιδιοκτήτη της αποθήκης της Nintendo of America. Παραμένει ο πιο αναγνωρίσιμος χαρακτήρας βιντεοπαιχνιδιών στον κόσμο.

8Ποιος ελέφαντας κινουμένων σχεδίων της Disney είναι διάσημος επειδή πετάει με τα τεράστια αυτιά του;

Ντάμπο

Η ταινία της Disney «Ντάμπο» του 1941 αφηγείται την ιστορία ενός μικρού ελέφαντα που τον κοροϊδεύουν για τα τεράστια αυτιά του και ανακαλύπτει ότι μπορεί να πετάει με αυτά. Η ταινία κυκλοφόρησε στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και έγινε μεγάλη εμπορική επιτυχία σε μια κρίσιμη στιγμή για το στούντιο. Η ιδέα των αυτιών-φτερών έκανε αμέσως τον Ντάμπο εμβληματικό.

9Πόσα πλήκτρα έχει ένα κανονικό πιάνο συναυλιών;

88

Η διάταξη των 88 πλήκτρων καθιερώθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και καλύπτει περίπου επτά και ένα τέταρτο οκτάβες. Οι περισσότεροι συνθέτες σταμάτησαν να γράφουν νότες έξω από αυτό το εύρος, επειδή οι χορδές για πιο χαμηλούς ή πιο ψηλούς τόνους θα ήταν ανέφικτες στην πράξη, και έτσι οι κατασκευαστές πιάνων κατέληξαν στο 88 ως την ιδανική λύση.

10Ποια Βρετανίδα τραγουδίστρια δίνει στα άλμπουμ της τους τίτλους 19, 21, 25 και 30, από την ηλικία της όταν τα έγραψε;

Adele

Η Adele δίνει σε κάθε άλμπουμ τον τίτλο της ηλικίας που είχε όταν το έγραφε, ξεκινώντας με το 19 το 2008. Το άλμπουμ της 21 έγινε ένα από τα άλμπουμ με τις περισσότερες πωλήσεις του 21ου αιώνα, χάρη στα «Rolling in the Deep» και «Someone Like You».

11Για ποιο άθλημα είναι κυρίως διάσημο το ετήσιο τουρνουά του Wimbledon;

Τένις

Το πρωτάθλημα του Wimbledon, που διεξάγεται κάθε καλοκαίρι στο Λονδίνο, είναι το παλαιότερο τουρνουά τένις στον κόσμο, από το 1877. Είναι το μόνο Grand Slam που παίζεται ακόμη σε χόρτο, κάτι που του δίνει μοναδική εικόνα και ατμόσφαιρα και το ξεχωρίζει από τα άλλα μεγάλα τουρνουά.

12Στις ταινίες της Marvel, πώς λέγεται το φανταστικό αφρικανικό κράτος που κυβερνά ο υπερήρωας Black Panther;

Γουακάντα

Η Γουακάντα είναι μια τεχνολογικά προηγμένη φανταστική χώρα του Marvel Cinematic Universe, πατρίδα του σπάνιου μετάλλου βιμπράνιουμ, που την κυβερνά ο Τ’Τσάλα, ο Black Panther.

13Ποια υπηρεσία streaming παρήγαγε την επιτυχημένη σειρά Stranger Things;

Netflix

Το Stranger Things έκανε πρεμιέρα στο Netflix τον Ιούλιο του 2016 και έγινε μία από τις μεγαλύτερες πρωτότυπες επιτυχίες της πλατφόρμας, με συγκρίσεις με ταινίες της δεκαετίας του 1980 όπως το E.T. και το Stand By Me. Η σειρά βοήθησε να εδραιωθεί η φήμη του Netflix για ποιοτικές πρωτότυπες παραγωγές και έκανε τους νεαρούς ηθοποιούς της παγκόσμια αστέρια.

14Πόσα οστά έχει το σώμα ενός ενήλικου ανθρώπου;

206

Τα μωρά γεννιούνται με περίπου 270 έως 300 οστά, πολλά από τα οποία συγχωνεύονται καθώς μεγαλώνουν. Στην ενήλικη ζωή ο αριθμός σταθεροποιείται στα 206. Το μικρότερο οστό του σώματος είναι ο αναβολέας στο αυτί, περίπου στο μέγεθος ενός κόκκου ρυζιού, ενώ το μεγαλύτερο είναι το μηριαίο οστό.

15Ποιος είναι ο μεγαλύτερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος;

Δίας

Ο Δίας είναι τόσο μεγάλος που όλοι οι άλλοι πλανήτες του ηλιακού συστήματος θα χωρούσαν μέσα του και θα περίσσευε χώρος. Είναι ένας αέριος γίγαντας χωρίς στερεή επιφάνεια, και η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του, μια καταιγίδα που μαίνεται εδώ και εκατοντάδες χρόνια, είναι μεγαλύτερη από τη Γη.

16Τι σημαίνει το ακρωνύμιο DNA;

Δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ

Το DNA μεταφέρει τις γενετικές οδηγίες για την ανάπτυξη, τη λειτουργία και την αναπαραγωγή όλων των γνωστών ζωντανών οργανισμών. Η δομή της διπλής έλικας περιγράφηκε από τους Γουότσον και Κρικ το 1953, και κάθε ανθρώπινο κύτταρο περιέχει περίπου δύο μέτρα DNA σφιχτά τυλιγμένα μέσα του.

17Ποιος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος είναι πιο κοντά στον Ήλιο;

Ερμής

Ο Ερμής περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο σε μέση απόσταση περίπου 58 εκατομμυρίων χιλιομέτρων και ολοκληρώνει μια περιφορά κάθε 88 γήινες ημέρες. Παρότι είναι ο πλησιέστερος πλανήτης στον Ήλιο, δεν είναι ο θερμότερος, γιατί δεν έχει σχεδόν καθόλου ατμόσφαιρα για να συγκρατεί τη θερμότητα. Αυτός ο τίτλος ανήκει στην Αφροδίτη.

18Ποιο είναι το χημικό σύμβολο του χρυσού;

Au

Το σύμβολο Au προέρχεται από τη λατινική λέξη aurum, που σημαίνει χρυσός. Γι’ αυτό το σύμβολο δεν μοιάζει με το αγγλικό όνομα, gold. Ο χρυσός εκτιμάται εδώ και χιλιάδες χρόνια και είναι το στοιχείο με αριθμό 79 στον περιοδικό πίνακα. Η αντοχή του στο μαύρισμα και στη χημική διάβρωση είναι αυτό που τον κάνει διαχρονικά τόσο πολύτιμο.

19Πόσα χρώματα αναφέρονται παραδοσιακά σε ένα ουράνιο τόξο και ποιο είναι το γνωστό ακρωνύμιο για να τα θυμόμαστε;

Επτά χρώματα, που στα αγγλικά τα θυμούνται ως ROY G BIV

Ο Ισαάκ Νεύτων επέλεξε επτά χρώματα για να περιγράψει το ορατό φάσμα: κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, μπλε, λουλακί και ιώδες. Το ακρωνύμιο ROY G BIV είναι ένα από τα πιο γνωστά μνημονικά στην αγγλόφωνη εκπαίδευση. Στην πραγματικότητα το ουράνιο τόξο είναι ένα συνεχές φάσμα, αλλά τα επτά χρώματα κάνουν μια ικανοποιητική λίστα.

20Ποιο φυσικό υλικό είναι το σκληρότερο στη φύση, με βαθμό 10 στην κλίμακα Mohs;

Διαμάντι

Το διαμάντι είναι καθαρός άνθρακας σε κρυσταλλική δομή με τόσο ισχυρούς δεσμούς που τίποτε άλλο δεν μπορεί να το χαράξει. Η κλίμακα σκληρότητας ορυκτών Mohs, που αναπτύχθηκε το 1812, κατατάσσει τα ορυκτά από το 1 (τάλκης) έως το 10 (διαμάντι). Αυτή η ακραία σκληρότητα κάνει τα διαμάντια χρήσιμα όχι μόνο στα κοσμήματα αλλά και σε βιομηχανικά εργαλεία κοπής και διάτρησης.

21Περίπου πόσα λεπτά χρειάζεται το φως του Ήλιου για να φτάσει στη Γη;

Περίπου 8 λεπτά

Το φως ταξιδεύει με περίπου 300.000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο και ο Ήλιος απέχει κατά μέσο όρο περίπου 150 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη, οπότε η διαδρομή διαρκεί περίπου 8 λεπτά και 20 δευτερόλεπτα. Αυτό σημαίνει ότι όταν κοιτάτε τον Ήλιο, στην ουσία τον βλέπετε όπως ήταν περίπου 8 λεπτά πριν.

22Ποιος είναι ο μεγαλύτερος ωκεανός της Γης;

Ο Ειρηνικός Ωκεανός

Ο Ειρηνικός Ωκεανός καλύπτει περίπου 165 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, περισσότερα από όλες τις ξηρές της Γης μαζί. Εκτείνεται από την Αρκτική στον βορρά έως την Ανταρκτική στον νότο και περιλαμβάνει την Τάφρο των Μαριανών, το βαθύτερο σημείο της Γης, σχεδόν 11.000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

23Ποιος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματος είναι διάσημος για το εντυπωσιακό σύστημα δακτυλίων του;

Κρόνος

Οι δακτύλιοι του Κρόνου αποτελούνται κυρίως από κομμάτια πάγου και βραχώδη συντρίμμια, με μέγεθος από μικροσκοπικούς κόκκους έως ογκόλιθους αρκετών μέτρων. Παρότι ο Δίας, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας έχουν επίσης δακτυλίους, του Κρόνου είναι μακράν οι πιο εντυπωσιακοί και φαίνονται ακόμη και με ένα απλό ερασιτεχνικό τηλεσκόπιο στην αυλή.

24Ποιο είναι το μεγαλύτερο σύστημα κοραλλιογενών υφάλων στον κόσμο, στα ανοιχτά της Αυστραλίας;

Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος

Με μήκος περίπου 2.300 χιλιομέτρων κατά μήκος της βορειοανατολικής ακτής του Κουίνσλαντ, ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος είναι τόσο μεγάλος που φαίνεται από το διάστημα. Φιλοξενεί χιλιάδες είδη ψαριών, κοραλλιών και θαλάσσιας ζωής και ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 1981.

25Ποιο αέριο απορροφούν τα δέντρα και τα φυτά από τον αέρα κατά τη φωτοσύνθεση;

Διοξείδιο του άνθρακα

Κατά τη φωτοσύνθεση τα φυτά χρησιμοποιούν το φως του ήλιου για να μετατρέψουν το διοξείδιο του άνθρακα και το νερό σε γλυκόζη και οξυγόνο. Αυτή η διαδικασία είναι το θεμέλιο σχεδόν όλης της ζωής στη Γη, καθώς παράγει το οξυγόνο που αναπνέουμε και την τροφή που συντηρεί τα περισσότερα οικοσυστήματα. Δεν είναι τυχαίο ότι είναι μία από τις πρώτες επιστημονικές διαδικασίες που διδάσκονται στο σχολείο.

26Ποια χώρα έχει περισσότερες φυσικές λίμνες από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο;

Καναδάς

Ο Καναδάς διαθέτει περίπου το 60% όλων των φυσικών λιμνών της Γης, με περισσότερες από 800.000 λίμνες μεγαλύτερες από 10 εκτάρια σύμφωνα με τις εκτιμήσεις. Αυτός ο εντυπωσιακός αριθμός οφείλεται στους παγετώνες που σκάλισαν την Καναδική Ασπίδα επί χιλιάδες χρόνια και στη συνέχεια έλιωσαν, γεμίζοντας τις κοιλότητες με νερό.

27Ποιος ήταν ο πρώτος άνθρωπος που περπάτησε στη Σελήνη, το 1969;

Νιλ Άρμστρονγκ

Ο Νιλ Άρμστρονγκ πάτησε στην επιφάνεια της Σελήνης στις 20 Ιουλίου 1969, ως κυβερνήτης της αποστολής Apollo 11 της NASA, και είπε τη διάσημη φράση «Ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα τεράστιο άλμα για την ανθρωπότητα». Ο Μπαζ Όλντριν τον ακολούθησε λίγο αργότερα, ενώ ο Μάικλ Κόλινς βρισκόταν σε τροχιά από πάνω, στη μονάδα διοίκησης.

28Ποια χρονιά έπεσε το Τείχος του Βερολίνου, μια σημαντική στιγμή για το τέλος του Ψυχρού Πολέμου;

1989

Το Τείχος του Βερολίνου έπεσε στις 9 Νοεμβρίου 1989, αφού η Ανατολική Γερμανία ανακοίνωσε ότι οι πολίτες μπορούσαν να περνούν ελεύθερα τα σύνορα. Πλήθη συγκεντρώθηκαν και άρχισαν να γκρεμίζουν με τα χέρια το τείχος που χώριζε την πόλη από το 1961. Η Γερμανία επανενώθηκε επίσημα λιγότερο από έναν χρόνο αργότερα, τον Οκτώβριο του 1990.

29Ποια είναι η πρωτεύουσα της Αυστραλίας;

Καμπέρα

Πολλοί μαντεύουν Σίδνεϊ ή Μελβούρνη, όμως η Καμπέρα χτίστηκε ειδικά ως συμβιβασμός ανάμεσα σε αυτές τις δύο αντίπαλες πόλεις. Η τοποθεσία επιλέχθηκε το 1908 και η πόλη ονομάστηκε επίσημα Καμπέρα το 1913. Τη σχεδίασαν οι Αμερικανοί αρχιτέκτονες Walter Burley Griffin και Marion Mahony Griffin, που κέρδισαν έναν διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό.

30Για ποια μεγάλη διεθνή εκδήλωση στο Παρίσι χτίστηκε ο Πύργος του Άιφελ;

Για την Παγκόσμια Έκθεση του 1889 (Exposition Universelle)

Σχεδιασμένος από τον Γκουστάβ Άιφελ, ο πύργος χτίστηκε ως αψίδα εισόδου για την Παγκόσμια Έκθεση του 1889, που γιόρταζε τα 100 χρόνια από τη Γαλλική Επανάσταση. Προοριζόταν να είναι προσωρινή κατασκευή και παραλίγο να κατεδαφιστεί το 1909, αλλά σώθηκε επειδή η κεραία του ήταν χρήσιμη για τις τηλεγραφικές επικοινωνίες.

Άνοιγμα στον επεξεργαστή

Αστείες ερωτήσεις γενικών γνώσεων με απαντήσεις

99 ερωτήσεις σε αυτόν τον γύρο. 30 παρακάτω με απαντήσεις· κληρώστε τις υπόλοιπες στη γεννήτρια.

1Πόσα πανομοιότυπα μωρά γεννούν πάντα κάθε φορά τα εννεάζωνα αρμαδίλλο;

Τέσσερα (πανομοιότυπα τετράδυμα κάθε φορά).

Ένα μόνο γονιμοποιημένο ωάριο χωρίζεται σε τέσσερα γενετικά πανομοιότυπα έμβρυα, που μοιράζονται έναν πλακούντα. Το αρμαδίλλο είναι το μόνο σπονδυλωτό στη Γη που το κάνει αυτό κάθε φορά που αναπαράγεται, οπότε κάθε γέννα είναι ένα σύνολο τέλειων κλώνων.

2Πώς λέγεται στα αγγλικά μια ομάδα από πάντα;

«An embarrassment» (μια ντροπή).

Μια ομάδα γιγάντιων πάντα ονομάζεται επίσημα στα αγγλικά «embarrassment» (ντροπή), κάτι που ταιριάζει αν σκεφτεί κανείς πόσο σπάνια καταφέρνουν να αναπαραχθούν. Ο όρος ανήκει σε μια μακρά παράδοση μεσαιωνικών κυνηγετικών όρων, που επινοήθηκαν για ομάδες ζώων τα οποία κυνηγούσαν ή εξέτρεφαν οι ευγενείς.

3Ποιο μέρος του σώματος χρησιμοποιεί ο αρσενικός πλατύπους για να εγχύσει δηλητήριο;

Ένα σπιρούνι σε κάθε πίσω αστράγαλο.

Ο πλατύπους είναι ένα από τα ελάχιστα δηλητηριώδη θηλαστικά που ζουν σήμερα. Τα αρσενικά έχουν κοίλα σπιρούνια στους πίσω αστραγάλους, συνδεδεμένα με αδένες δηλητηρίου στους μηρούς. Ο πόνος από ένα τσίμπημα περιγράφεται ως αφόρητος και μπορεί να διαρκέσει μήνες, ένα εκπληκτικό χαρακτηριστικό για ένα ζώο που επιπλέον γεννά αυγά.

4Το αυγό του πουλιού κίβι αντιστοιχεί περίπου σε ποιο ποσοστό του βάρους του σώματός του;

Περίπου 20%, το μεγαλύτερο αυγό σε σχέση με το μέγεθος του σώματος από οποιοδήποτε πουλί.

Έχει καταγραφεί ένα θηλυκό κίβι βάρους 1,7 κιλών να γεννά αυγό 406 γραμμαρίων. Για σύγκριση, το αυγό της στρουθοκαμήλου είναι μόλις περίπου το 2% του βάρους της μητέρας. Οι επιστήμονες ακόμη συζητούν γιατί ακριβώς το αυγό του κίβι δεν μίκρυνε μαζί με το πουλί στη διάρκεια της εξέλιξης.

5Ποιου ζώου τα δακτυλικά αποτυπώματα μοιάζουν τόσο με τα ανθρώπινα που είναι σχεδόν αδύνατο να τα ξεχωρίσει κανείς στο μικροσκόπιο;

Του κοάλα.

Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας διαπίστωσαν ότι τα δακτυλικά αποτυπώματα του κοάλα έχουν τις ίδιες σπείρες και τις ίδιες λεπτές θηλώδεις γραμμές με τα ανθρώπινα, παρότι τα κοάλα και τα πρωτεύοντα είχαν τελευταία φορά κοινό πρόγονο πριν από περίπου 70 εκατομμύρια χρόνια. Είναι ένα σπάνιο παράδειγμα συγκλίνουσας εξέλιξης που οδηγεί σε σχεδόν πανομοιότυπα αποτελέσματα.

6Ποιο ζώο μπορεί να επιστρέψει από την ενήλικη μορφή του στο νεανικό στάδιο όταν βρίσκεται υπό πίεση, επαναλαμβάνοντας πιθανώς τον κύκλο επ’ αόριστον;

Η αθάνατη μέδουσα (Turritopsis dohrnii).

Όταν είναι άρρωστη, τραυματισμένη ή γερασμένη, αυτή η μικροσκοπική μέδουσα μπορεί ουσιαστικά να γυρίσει πίσω τον κύκλο ζωής της, επιστρέφοντας σε πολύποδα και ωριμάζοντας ξανά από την αρχή. Είναι το μόνο γνωστό πολύπλοκο ζώο που μπορεί να το κάνει αυτό, κάτι σαν μια πεταλούδα που ξαναγίνεται κάμπια.

Εμφάνιση 24 ακόμη αστείων ερωτήσεωνΕμφάνιση λιγότερων
7Οι γαρίδες-μάντεις έχουν έως 16 είδη υποδοχέων χρώματος στα μάτια τους. Πόσα έχουν οι άνθρωποι;

Μόνο τρία.

Παρά αυτό το συντριπτικό πλεονέκτημα σε οπτικό «εξοπλισμό», η έρευνα δείχνει ότι οι γαρίδες-μάντεις στην πράξη διακρίνουν λιγότερα χρώματα από τους ανθρώπους. Το σύστημά τους φαίνεται να λειτουργεί περισσότερο σαν γρήγορος σαρωτής χρωματικού barcode παρά σαν παλέτα ζωγράφου, δίνοντας προτεραιότητα στην ταχύτητα αντί για τις λεπτές διακρίσεις.

8Σε ποιο φυτό τυλίγονται οι θαλάσσιες ενυδρίδες όταν κοιμούνται, για να μην τις παρασύρει το νερό;

Στα φύκια kelp.

Αντί να αγκυροβολούν με αλυσίδες ή μικροσκοπικές άγκυρες, οι θαλάσσιες ενυδρίδες τυλίγονται με φύλλα από φύκια kelp για να μένουν στη θέση τους όσο κοιμούνται στην επιφάνεια του νερού. Οι μητέρες τυλίγουν επίσης τα μικρά τους με φύκια, ώστε να μην παρασυρθούν όσο εκείνες βουτούν για τροφή.

9Ποιο ζώο μπορεί να μυρίσει λεία θαμμένη κάτω από 20 πόδια χιονιού και έχει έναν τραπεζίτη στραμμένο 90 μοίρες στο πλάι, ειδικά για να σπάει παγωμένα κουφάρια;

Ο αδηφάγος.

Οι αδηφάγοι έχουν έναν πάνω τραπεζίτη σε ορθή γωνία προς τα υπόλοιπα δόντια τους, που τους επιτρέπει να κόβουν παγωμένο κρέας και κόκαλα σε συνθήκες όπου οι περισσότεροι άλλοι θηρευτές θα αποτύγχαναν. Παρότι έχουν περίπου το μέγεθος ενός μεσαίου σκύλου, οι αδηφάγοι κλέβουν συχνά τη λεία λύκων και αρκούδων.

10Πώς λέγεται στα αγγλικά μια ομάδα από ιπποπόταμους;

«A bloat» (ένα φούσκωμα).

Μια ομάδα ιπποπόταμων λέγεται στα αγγλικά «bloat» (φούσκωμα), κάτι ακριβές και καθόλου κολακευτικό. Οι ιπποπόταμοι παράγουν επίσης από το δέρμα τους μια κοκκινωπή, λιπαρή έκκριση που κάποτε οι άνθρωποι πίστευαν ότι ήταν ιδρώτας από αίμα, κάτι που τους χάρισε ακόμη πιο ανησυχητική φήμη από όση τους δίνει ήδη το συλλογικό τους όνομα.

11Ποιο μικροσκοπικό ζώο, περίπου στο μέγεθος ενός κόκκου ρυζιού, είναι το μόνο γνωστό πλάσμα που επιβίωσε όταν εκτέθηκε στο κενό του διαστήματος;

Το βραδύπορο (tardigrade), γνωστό και ως «αρκουδάκι του νερού».

Το 2007 αφυδατωμένα βραδύπορα στάλθηκαν σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη και εκτέθηκαν απευθείας στο κενό του διαστήματος και στην ηλιακή ακτινοβολία. Πάνω από το 68% επιβίωσαν και επανήλθαν στη ζωή μέσα σε 30 λεπτά μετά την επανενυδάτωσή τους. Αντέχουν επίσης να παγώσουν κοντά στο απόλυτο μηδέν και να απορροφήσουν 500 φορές τη δόση ακτίνων Χ που θα σκότωνε έναν άνθρωπο.

12Σύμφωνα με τον βρετανικό νόμο Salmon Act 1986, ποια δραστηριότητα αποτελεί συγκεκριμένα ποινικό αδίκημα;

Ο χειρισμός σολομού υπό ύποπτες συνθήκες.

Το άρθρο 32 του Salmon Act 1986 απαγορεύει την παραλαβή, τον χειρισμό ή τη διάθεση σολομού για τον οποίο έχετε λόγο να πιστεύετε ότι αποκτήθηκε παράνομα. Η φράση «ύποπτες συνθήκες» είναι πράγματι γραμμένη στον νόμο, ο οποίος αργότερα επεκτάθηκε και στην πέστροφα, στα χέλια, στις λάμπραινες και στα ψάρια του γλυκού νερού.

13Στην Ελβετία, από ποιο ζώο πρέπει από τον νόμο να έχετε τουλάχιστον δύο, επειδή αν έχετε μόνο ένα θεωρείται κακοποίηση ζώων;

Ινδικά χοιρίδια.

Ο ελβετικός Κανονισμός για την Προστασία των Ζώων του 2008 ορίζει ότι όποιος έχει ινδικά χοιρίδια πρέπει να έχει τουλάχιστον δύο, γιατί ένα μοναχικό ινδικό χοιρίδιο θεωρείται κοινωνικά στερημένο και, νομικά, κακοποιημένο. Υπάρχει μάλιστα και υπηρεσία ενοικίασης για όσους χάνουν το ένα ινδικό χοιρίδιο από το ζευγάρι τους και χρειάζονται προσωρινό σύντροφο μέχρι να βρουν μόνιμο.

14Στη Σκωτία, ποια συγκεκριμένη δραστηριότητα είναι παράνομη σύμφωνα με τον νόμο Licensing Act 1872 αν είστε μεθυσμένοι;

Να έχετε υπό την επίβλεψή σας μια αγελάδα (ή άλογο, άμαξα ή ατμομηχανή).

Ο Licensing Act 1872 δεν αφορά μόνο το ωράριο των παμπ. Αν κάποιος βρεθεί μεθυσμένος ενώ έχει υπό την επίβλεψή του αγελάδα, άλογο, άμαξα ή γεμάτο πυροβόλο όπλο, διαπράττει ποινικό αδίκημα που τιμωρείται με φυλάκιση έως 51 εβδομάδες. Το 2009 ένας άνδρας στο Νόρφοκ κατηγορήθηκε πράγματι με βάση αυτόν τον νόμο, ενώ οδηγούσε αναπηρικό σκούτερ.

15Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εισαγωγή του παραδοσιακού σκωτσέζικου φαγητού χάγκις απαγορεύεται ουσιαστικά από το 1971. Ποιο συστατικό το κάνει παράνομο σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία για τα τρόφιμα;

Ο πνεύμονας προβάτου.

Οι ομοσπονδιακοί κανονισμοί των ΗΠΑ απαγορεύουν τη χρήση πνευμόνων ζώων εκτροφής σε τρόφιμα, εν μέρει επειδή τα υγρά του στομάχου μπορούν να μολύνουν τους πνεύμονες κατά τη σφαγή. Το παραδοσιακό χάγκις περιέχει πνεύμονα προβάτου σε ποσοστό έως 15% της συνταγής, γι’ αυτό το αυθεντικό σκωτσέζικο χάγκις λείπει από τα αμερικανικά ράφια εδώ και πάνω από 50 χρόνια. Η Σκωτία πιέζει για άρση της απαγόρευσης τουλάχιστον από το 2014.

16Στο Τορίνο της Ιταλίας, τι πρέπει από τον νόμο να κάνουν οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων τουλάχιστον μία φορά την ημέρα, με πρόστιμα έως 500 ευρώ για όσους δεν συμμορφώνονται;

Να βγάζουν βόλτα τον σκύλο τους.

Δημοτικός κανονισμός του Τορίνου υποχρεώνει τους ιδιοκτήτες σκύλων να βγάζουν βόλτα τα κατοικίδιά τους τουλάχιστον μία φορά την ημέρα. Ο κανονισμός αποτελεί μέρος του ευρύτερου ιταλικού πλαισίου για την ευζωία των ζώων και εφαρμόζεται στην πράξη. Στο Τορίνο, το να μη βγάζετε βόλτα τον σκύλο σας δεν είναι απλώς κακή φροντίδα κατοικίδιου. Είναι παράβαση που τιμωρείται με πρόστιμο.

17Ο νόμος του Ουισκόνσιν εξαιρεί ρητά ένα τρόφιμο από την κατάταξη ως «τοξική ουσία» στους κανονισμούς για την ασφάλεια των εργαζομένων. Ποιο τρόφιμο είναι;

Το λούτεφισκ.

Το λούτεφισκ είναι αποξηραμένο ψάρι που ξαναενυδατώνεται σε διάλυμα αλισίβας και γίνεται ένα ζελατινώδες πιάτο με τόσο έντονη μυρωδιά που απασχόλησε τις αρχές ασφάλειας στην εργασία. Ο νόμος του Ουισκόνσιν για το δικαίωμα των εργαζομένων στην ενημέρωση αναφέρει ρητά το λούτεφισκ ως εξαίρεση από την κατάταξη στις τοξικές ουσίες, κάτι που δείχνει ότι το νομοθετικό σώμα είχε χιούμορ για τη σκανδιναβική κληρονομιά της πολιτείας.

18Στην Ιντιάνα, ποιο συγκεκριμένο ποτό απαγορεύεται από τον νόμο να πουλούν τα καταστήματα αλκοολούχων ποτών αν είναι παγωμένο;

Αναψυκτικά ή νερό.

Ο νόμος της Ιντιάνα υποχρεώνει τα καταστήματα με άδεια αλκοόλ να πουλούν αλκοόλ, αλλά τους απαγορεύει να πουλούν παγωμένα μη αλκοολούχα ποτά, όπως αναψυκτικά και νερό. Μια ζεστή Coca-Cola μπορεί τεχνικά να πωληθεί νόμιμα δίπλα σε κρύα μπίρα. Ο κανονισμός είχε σκοπό να μην ανταγωνίζονται τα καταστήματα ποτών τα σούπερ μάρκετ, αλλά κατέληξε σε ένα υπέροχα παράλογο αποτέλεσμα.

19Ένας άνδρας ονόματι Τσαρλς Όσμπορν άρχισε να έχει λόξυγκα το 1922 και δεν σταμάτησε μέχρι το 1990. Πόσο κράτησε ο λόξυγκάς του;

68 χρόνια.

Ο Όσμπορν κατέχει το ρεκόρ Guinness για τη μεγαλύτερη κρίση λόξυγκα. Είχε λόξυγκα περίπου 40 φορές το λεπτό τον περισσότερο καιρό, συγκεντρώνοντας συνολικά περίπου 430 εκατομμύρια λόξυγκες. Τελικά σταμάτησε το 1990 και πέθανε τον επόμενο χρόνο, πιθανότατα γαλήνιος.

20Η μύτη σας είναι τεχνικά πάντα ορατή σε εσάς. Γιατί δεν τη βλέπετε;

Ο εγκέφαλός σας καταστέλλει ενεργά την αντίληψή της, επειδή είναι ένα σταθερό, αμετάβλητο αντικείμενο που δεν φέρνει καμία νέα πληροφορία.

Η μύτη σας κρύβει συνεχώς μέρος του οπτικού πεδίου και των δύο ματιών, αλλά οι νευρώνες σταματούν να αντιδρούν σε ερεθίσματα που δεν αλλάζουν ποτέ. Μόλις εστιάσετε στη μύτη σας ή κλείσετε το ένα μάτι, εμφανίζεται ξανά. Ο εγκέφαλός σας δεν είναι τυφλός σε αυτήν· απλώς τη φιλτράρει ως άσχετη, όπως σταματάτε να ακούτε έναν ανεμιστήρα που λειτουργεί για ώρες.

21Δοκιμάστε το αμέσως: τι συμβαίνει όταν προσπαθείτε να μουρμουρίσετε μια μελωδία κλείνοντας τη μύτη σας με τα δάχτυλα;

Δεν μπορείτε να το συνεχίσετε. Το μουρμουρητό σβήνει μέσα σε ένα-δύο δευτερόλεπτα.

Για να μουρμουρίσει κανείς χρειάζεται συνεχή ροή αέρα έξω από τη μύτη. Αν την κλείσετε, η πίεση εξισώνεται σχεδόν αμέσως, οπότε ο ήχος σταματά, παρότι οι φωνητικές χορδές σας συνεχίζουν να πάλλονται.

22Ποια είναι η σκληρότερη ουσία που παράγει το σώμα σας, σκληρότερη ακόμη και από τα οστά;

Η αδαμαντίνη των δοντιών.

Η αδαμαντίνη των δοντιών αποτελείται κατά 96% από πυκνά συσσωρευμένα ανόργανα συστατικά, κάτι που την κάνει σκληρότερη από οποιοδήποτε οστό του σώματός σας. Στην κλίμακα σκληρότητας Mohs παίρνει περίπου 5, όσο περίπου και ο χάλυβας. Παρά την αξιοσημείωτη σκληρότητά της, η αδαμαντίνη είναι και εύθραυστη και, το σημαντικότερο, το σώμα σας δεν μπορεί να την αναπλάσει όταν χαθεί.

23Η ανατριχίλα δεν έχει καμία χρησιμότητα στους σύγχρονους ανθρώπους. Ποια ήταν η αρχική της λειτουργία στους πιο τριχωτούς προγόνους μας;

Να σηκώνει τις τρίχες, ώστε να παγιδεύεται ζεστός αέρας και το σώμα να φαίνεται μεγαλύτερο και πιο απειλητικό στους θηρευτές.

Οι μικροσκοπικοί ορθωτήρες μύες των τριχών που προκαλούν την ανατριχίλα λειτουργούν ακόμη πλήρως στους ανθρώπους· απλώς χάσαμε το μεγαλύτερο μέρος του τριχώματος που προορίζονταν να σηκώνουν. Το αντανακλαστικό ενεργοποιείται ακόμη από το κρύο ή τον φόβο μέσω της ίδιας οδού της αδρεναλίνης, αλλά επειδή δεν είμαστε πολύ τριχωτοί, το αποτέλεσμα είναι απλώς μερικά μικρά εξογκώματα που δεν εντυπωσιάζουν κανέναν.

24Ποιο είναι το μόνο όργανο του ανθρώπινου σώματος που έχουν μόνο οι άνθρωποι; Κανένα άλλο θηλαστικό δεν έχει ανεπτυγμένη μορφή του.

Η σταφυλή, το μικρό κομμάτι που κρέμεται στο πίσω μέρος του λαιμού σας.

Όλα τα άλλα θηλαστικά έχουν μόνο υποτυπώδη σταφυλή ή καθόλου. Στους ανθρώπους βοηθά να κλείνει η ρινική οδός κατά την κατάποση, προκαλεί το αντανακλαστικό του εμέτου και βοηθά στην παραγωγή ορισμένων ήχων της ομιλίας. Είναι επίσης το πιο αναγνωρίσιμο μέρος του σώματος στα κινούμενα σχέδια και αντικείμενο περισσότερων ερωτήσεων του τύπου «μα τι είναι αυτό;» από σχεδόν οποιοδήποτε άλλο κομμάτι της ανατομίας.

25Περίπου το 18 έως 35% των ανθρώπων φταρνίζονται όταν κοιτάζουν ένα έντονο φως ή βγαίνουν στον ήλιο. Ποια είναι η πραγματική ιατρική ονομασία αυτού του αντανακλαστικού;

Σύνδρομο ACHOO, από τα αρχικά των λέξεων Autosomal-dominant Compelling Helio-Ophthalmic Outburst.

Οι επιστήμονες «στρίμωξαν» επίτηδες τις λέξεις ώστε να προκύψει το ακρωνύμιο ACHOO, ο αγγλικός ήχος του φταρνίσματος, και πρόκειται για πραγματικό κληρονομικό αντανακλαστικό. Ο Αριστοτέλης παρατήρησε ανθρώπους να φταρνίζονται στον ήλιο το 350 π.Χ., και ο Φράνσις Μπέικον διέψευσε την εξήγησή του τον 17ο αιώνα, κοιτάζοντας τον ήλιο με κλειστά μάτια. Η ακριβής νευρική αιτία συζητείται ακόμη. Το ακρωνύμιο πάντως είναι δεδομένο.

26Γιατί τα νύχια σας μεγαλώνουν λίγο πιο γρήγορα στο κυρίαρχο χέρι σας;

Η αυξημένη αιμάτωση και οι μικροτραυματισμοί από τη συχνή χρήση διεγείρουν την ταχύτερη ανάπτυξη των νυχιών στο χέρι που χρησιμοποιείτε περισσότερο.

Μελέτες επιβεβαιώνουν ότι τα νύχια του κυρίαρχου χεριού μεγαλώνουν μετρήσιμα, αν και ελαφρώς, πιο γρήγορα. Το πιο δραστήριο χέρι έχει καλύτερη κυκλοφορία του αίματος, και τα μικρά επαναλαμβανόμενα χτυπήματα από τις καθημερινές εργασίες στέλνουν σήματα επιδιόρθωσης που επιταχύνουν την ανάπτυξη. Το φαινόμενο είναι αρκετά πραγματικό ώστε να καταγράφεται, αλλά τόσο μικρό που θα το προσέχατε μόνο ύστερα από εβδομάδες προσεκτικών μετρήσεων.

27Ποιο είναι το κύριο συστατικό του χνουδιού στον αφαλό και γιατί είναι σχεδόν πάντα γκριζογάλανο, ό,τι κι αν φορέσατε εκείνη τη μέρα;

Αδέσποτες ίνες από τα ρούχα, κυρίως από τα εσώρουχα, που τις μαζεύει το τρίχωμα της κοιλιάς. Το χρώμα είναι ο μέσος όρος όλων των ρούχων που φοριούνται.

Το τρίχωμα στην κοιλιά μεγαλώνει προς τον αφαλό και λειτουργεί σαν ιμάντας μεταφοράς, φέρνοντας ίνες από τα ρούχα προς τα μέσα όλη μέρα. Το γκριζογάλανο χρώμα του χνουδιού αντανακλά τον στατιστικό μέσο όρο όλων των χρωμάτων υφάσματος των ρούχων σας. Οι άνδρες με περισσότερο τρίχωμα στην κοιλιά μαζεύουν περισσότερο χνούδι, και το ξύρισμα του τριχώματος σταματά εντελώς την παραγωγή του.

28Ένα αξολότλ μπορεί να αναγεννήσει ποιο από τα παρακάτω: ένα χαμένο πόδι, μέρος της καρδιάς του ή μέρος του εγκεφάλου του;

Και τα τρία.

Τα αξολότλ αναγεννούν άκρα, καρδιακό ιστό, νωτιαίο μυελό και τμήματα του εγκεφάλου χωρίς ουλές, μέσω της αποδιαφοροποίησης: τα ενήλικα κύτταρα επιστρέφουν σε μια κατάσταση παρόμοια με αυτή των βλαστοκυττάρων. Οι άνθρωποι έχουν παρόμοια γονίδια, αλλά όχι τον διακόπτη που τα ενεργοποιεί.

29Ο εμβληματικός σπειροειδής χαυλιόδοντας του ναρβάλ, που μπορεί να φτάσει τα 3 μέτρα μήκος, είναι στην πραγματικότητα τι;

Ένα δόντι, συγκεκριμένα ένας κυνόδοντας που μεγαλώνει διαπερνώντας το πάνω χείλος.

Οι ναρβάλ έχουν μόνο δύο δόντια, και τα δύο στην πάνω γνάθο. Στα αρσενικά, το αριστερό βγαίνει μέσα από το χείλος και συνεχίζει να μεγαλώνει σε όλη τους τη ζωή, ενώ το δεξί μένει μέσα στη γνάθο. Ο χαυλιόδοντας περιέχει έως 10 εκατομμύρια νευρικές απολήξεις, που επιτρέπουν στο ναρβάλ να αντιλαμβάνεται αλλαγές στην αλμυρότητα του νερού. Ορισμένα αρσενικά αποκτούν δύο χαυλιόδοντες όταν βγαίνουν και τα δύο δόντια.

30Το 1932 η Αυστραλία έστειλε στρατιώτες οπλισμένους με πολυβόλα να πολεμήσουν έναν εχθρό που τελικά τους νίκησε. Ποιος ήταν ο εχθρός;

Τα εμού.

Περίπου 20.000 εμού εισέβαλαν σε σιτοχώραφα της Δυτικής Αυστραλίας, αφού η ξηρασία τα έσπρωξε προς τις κατοικημένες περιοχές. Ο ταγματάρχης Μέρεντιθ και δύο στρατιώτες με δύο πολυβόλα Lewis έριξαν χιλιάδες σφαίρες, αλλά διαπίστωσαν ότι τα εμού άντεχαν τις σφαίρες με ανησυχητική ανθεκτικότητα και σκορπίζονταν σε μικρές ομάδες που ήταν αδύνατο να μαζευτούν. Η εκστρατεία ανακλήθηκε επίσημα ως αποτυχία.

Άνοιγμα στον επεξεργαστή

Παράξενες ερωτήσεις γενικών γνώσεων

97 ερωτήσεις σε αυτόν τον γύρο. 30 παρακάτω με απαντήσεις· κληρώστε τις υπόλοιπες στη γεννήτρια.

1Πώς λέγεται ο μύκητας που μολύνει τα μυρμήγκια-ξυλουργούς, καταλαμβάνει τους μυς τους και τα αναγκάζει να σκαρφαλώσουν στη βλάστηση πριν τα σκοτώσει στο ιδανικό ύψος για τη διασπορά των σπορίων του;

Ophiocordyceps unilateralis (ο μύκητας των «μυρμηγκιών-ζόμπι»)

Ο μύκητας δεν μολύνει τον εγκέφαλο του μυρμηγκιού· αντίθετα, διεισδύει στις μυϊκές ίνες και τις ελέγχει απευθείας. Όταν το μυρμήγκι φτάσει στο σωστό ύψος και προσανατολισμό, ο μύκητας κάνει τις σιαγόνες του να κλειδώσουν πάνω σε ένα νεύρο φύλλου και στη συνέχεια παράγει ένα καρποφόρο σώμα που ξεπετάγεται από το κεφάλι του μυρμηγκιού και ρίχνει σπόρια στα μυρμήγκια από κάτω.

2Ποιος οργανισμός κατέχει το ρεκόρ επιβίωσης για το μεγαλύτερο διάστημα χωρίς νερό, καθώς μπορεί να χάσει έως το 99% του νερού του σώματός του και να αναβιώσει όταν ενυδατωθεί ξανά ύστερα από δεκαετίες;

Το βραδύπορο (tardigrade, «αρκουδάκι του νερού»)

Σε μια κατάσταση που λέγεται κρυπτοβίωση, τα βραδύπορα αντικαθιστούν το νερό του σώματός τους με ένα σάκχαρο, την τρεαλόζη, που σχηματίζει μια υαλώδη μήτρα η οποία προστατεύει τα κύτταρά τους. Δείγματα έχουν αναβιώσει από βρύα που είχαν μείνει στεγνά για περισσότερα από 30 χρόνια, και αντέχουν επίσης το κενό, δόσεις ακτινοβολίας που θα σκότωναν τα περισσότερα άλλα ζώα και θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν.

3Ποιο πλάσμα των βαθέων υδάτων έχει διάφανο κεφάλι με έναν θάλαμο γεμάτο υγρό, που του επιτρέπει να κοιτάζει ευθεία προς τα πάνω μέσα από το κρανίο του με σωληνοειδή μάτια;

Το ψάρι barreleye (Macropinna microstoma)

Για δεκαετίες οι ερευνητές πίστευαν ότι τα μάτια του barreleye κοιτούσαν προς τα εμπρός, επειδή ο διάφανος θόλος καταστρεφόταν από τα δίχτυα συλλογής. Η παρατήρηση ζωντανών ψαριών με τηλεκατευθυνόμενο υποβρύχιο όχημα (ROV) έδειξε ότι ο θόλος είναι άθικτος στη φύση και ότι τα φωτεινά πράσινα σωληνοειδή μάτια βρίσκονται ολόκληρα μέσα στη διάφανη ασπίδα με το υγρό και περιστρέφονται προς τα πάνω για να εντοπίζουν τη λεία ως σιλουέτα στο αμυδρό φως της επιφάνειας.

4Ποιο φυτό παράγει τη μεγαλύτερη αδιακλάδωτη ταξιανθία στον κόσμο, μια ακίδα που φτάνει τα 6 μέτρα ύψος, παράγει θερμότητα για να διασπείρει τη μυρωδιά σάπιου κρέατος και ανθίζει μόνο μία φορά πριν πεθάνει;

Το γιγάντιο άρον (Amorphophallus titanum)

Η κεντρική ακίδα του γιγάντιου άρου, που λέγεται σπάδικας, μπορεί να φτάσει θερμοκρασία έως 36 βαθμούς Κελσίου μέσω μιας διαδικασίας που λέγεται θερμογένεση, η οποία εξατμίζει τις οσμηρές ενώσεις και μιμείται τη ζεστασιά ενός πτώματος για να προσελκύσει τα σκαθάρια και τις μύγες που το επικονιάζουν. Κάθε φυτό περνά χρόνια αποθηκεύοντας ενέργεια σε έναν υπόγειο κόνδυλο πριν τα ξοδέψει όλα σε μία μόνο ανθοφορία που κρατά περίπου 24 έως 48 ώρες.

5Ποιος μονοκύτταρος οργανισμός βρίσκει τον δρόμο του σε λαβυρίνθους και λύνει προβλήματα βελτιστοποίησης δικτύων, παρότι δεν έχει εγκέφαλο ούτε νευρικό σύστημα;

Physarum polycephalum (μυξομύκητας)

Οι ερευνητές τοποθέτησαν τον μυξομύκητα σε λαβυρίνθους με νιφάδες βρώμης στις εξόδους και διαπίστωσαν ότι εξερευνούσε όλες τις διαδρομές ταυτόχρονα μέσω δικτύων ψευδοποδίων και στη συνέχεια εγκατέλειπε τα αδιέξοδα, αφήνοντας μόνο τη συντομότερη αποδοτική διαδρομή. Σε μια διάσημη μελέτη του 2010 αναπαρήγαγε ένα δίκτυο σχεδόν πανομοιότυπο με το σιδηροδρομικό σύστημα του Τόκιο, κάτι που ώθησε μηχανικούς να τον χρησιμοποιούν ως μοντέλο βελτιστοποίησης σχεδιασμού.

6Ποιο είναι το μόνο γνωστό ζώο που μπορεί βιολογικά να αντιστρέψει τη γήρανσή του και να επιστρέψει από σεξουαλικά ώριμο ενήλικο στο νεανικό στάδιο του πολύποδα;

Turritopsis dohrnii (η αθάνατη μέδουσα)

Όταν δέχεται πίεση από τραυματισμό, ασθένεια ή γηρατειά, η Turritopsis dohrnii ξεκινά μια διαδικασία που λέγεται διαφοροποίηση μετατροπής, μετατρέποντας τα ώριμα κύτταρά της ξανά σε αδιαφοροποίητα και ξαναχτίζοντας τον εαυτό της ως πολύποδα. Ο κύκλος μπορεί θεωρητικά να επαναλαμβάνεται επ’ αόριστον, κάτι που την κάνει το μόνο γνωστό ζώο ικανό για βιολογική αθανασία υπό τις κατάλληλες συνθήκες.

Εμφάνιση 24 ακόμη παράξενων ερωτήσεωνΕμφάνιση λιγότερων
7Ποιο φυτό μπορεί να διπλώνει τα φύλλα του προς τα μέσα μέσα σε δευτερόλεπτα μόλις το αγγίξει κανείς, μια αντίδραση που οφείλεται εξ ολοκλήρου σε αλλαγές της πίεσης του νερού χωρίς καθόλου μύες;

Mimosa pudica (η ντροπαλή μιμόζα)

Εξειδικευμένα κύτταρα στη βάση κάθε φυλλαρίου και μίσχου, που λέγονται πουλβίνοι, χάνουν γρήγορα νερό μέσω ώσμωσης που ελέγχεται από διαύλους ιόντων όταν το φυτό ενοχληθεί. Η πτώση της πίεσης σπαργής που προκύπτει κάνει τα φύλλα να διπλώνουν προς τα μέσα σε λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο. Η αντίδραση διαδίδεται ηλεκτρικά κατά μήκος του βλαστού και το φυτό ανοίγει ξανά μέσα σε λίγα λεπτά μόλις περάσει ο κίνδυνος.

8Ποιος μύκητας πλούσιος σε μελανίνη βρέθηκε να ευδοκιμεί στους τοίχους μέσα στον κατεστραμμένο αντιδραστήρα του Τσερνόμπιλ και φαίνεται να μεγαλώνει προς τις πηγές ακτινοβολίας;

Cladosporium sphaerospermum

Ο μύκητας είναι γεμάτος μελανίνη και αποίκισε μερικές από τις πιο ραδιενεργές επιφάνειες του κατεστραμμένου αντιδραστήρα. Οι ερευνητές έχουν προτείνει ότι η μελανίνη του επιτρέπει να αξιοποιεί την ιοντίζουσα ακτινοβολία, αν και ο μηχανισμός συζητείται ακόμη.

9Ποιο φυτό της Βόρειας Αμερικής πιάνει και χωνεύει έντομα όχι με τα φύλλα αλλά με έναν κοίλο σωλήνα γεμάτο νερό που λειτουργεί σαν παγίδα-πηγάδι, και φιλοξενεί επίσης μια μοναδική κοινότητα οργανισμών που ζουν μόνο μέσα του;

Η μωβ σαρρακηνία (Sarracenia purpurea)

Ο σωλήνας του φυτού είναι επενδυμένος με κηρώδεις τρίχες στραμμένες προς τα κάτω, που οδηγούν τα έντομα στο νερό της βροχής που μαζεύεται στη βάση, όπου πνίγονται και χωνεύονται από ένζυμα και βακτήρια. Αξιοσημείωτο είναι ότι το φυτό φιλοξενεί μέσα σε κάθε σωλήνα ένα αποκλειστικό μικρο-οικοσύστημα, με εξειδικευμένες προνύμφες κουνουπιών, ακάρεα και βακτήρια που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στη Γη.

10Ποιο σκουλήκι των βαθέων υδάτων, που ανακαλύφθηκε σε υδροθερμικές πηγές, ζει μέσα σε έναν σωλήνα χωρίς στόμα, χωρίς έντερο και χωρίς πρωκτό, και παίρνει όλη την τροφή του από βακτήρια που ζουν μέσα στους ιστούς του;

Riftia pachyptila (γιγάντιος σωληνοσκώληκας)

Η Riftia μπορεί να ξεπεράσει τα 2 μέτρα σε μήκος, όμως έχει χάσει εντελώς τον πεπτικό της σωλήνα στη διάρκεια της εξέλιξης. Το σώμα της περιέχει ένα εξειδικευμένο όργανο, το τροφόσωμα, γεμάτο με δισεκατομμύρια χημειοσυνθετικά βακτήρια. Το σκουλήκι απορροφά υδρόθειο από το νερό των πηγών μέσω του κόκκινου λοφίου του και το προμηθεύει στα βακτήρια, τα οποία παράγουν τις οργανικές ενώσεις από τις οποίες ζει.

11Ποιο φυτό έχει δώσει σπόρους που φύτρωσαν με επιτυχία αφού έμειναν αδρανείς για πάνω από 2.000 χρόνια, και βρέθηκαν ανάμεσα σε αρχαιολογικά ευρήματα;

Ο φοίνικας της Ιουδαίας (Phoenix dactylifera)

Το 2005 η βοτανολόγος Elaine Solowey έκανε να φυτρώσουν σπόροι από το αρχαίο φρούριο της Μασάντα στο Ισραήλ, που χρονολογούνται μεταξύ 155 π.Χ. και 64 μ.Χ. Το δέντρο που προέκυψε, με το παρατσούκλι Μαθουσάλας, ξεπέρασε τα 3 μέτρα και παρήγαγε γύρη, αποδεικνύοντας ότι οι σπόροι ήταν βιώσιμοι ύστερα από περίπου 2.000 χρόνια αδράνειας. Η χρονολόγηση με άνθρακα επιβεβαίωσε την αρχαία προέλευσή τους.

12Ποιος βιοφωταυγής οργανισμός των βαθέων υδάτων χρησιμοποιεί ένα κρεμαστό φωτεινό δόλωμα, που είναι στην πραγματικότητα μια τροποποιημένη άκανθα πτερυγίου αποικισμένη από συμβιωτικά βακτήρια που παράγουν τη λάμψη;

Η πεσκανδρίτσα των βαθέων (υπόταξη Ceratioidei)

Το esca του ψαριού, το φωτεινό δόλωμα στην άκρη της «καλαμιάς» του (illicium), παράγει φως μέσω βακτηρίων του γένους Aliivibrio. Το ψάρι δεν μπορεί να παράγει μόνο του βιοφωταύγεια· παίρνει τα βακτήρια από το θαλασσινό νερό και αυτά αποικίζουν το δόλωμα. Σε αρκετά είδη τα βακτήρια θεωρούνται υποχρεωτικοί συμβιώτες, που δεν μπορούν να επιβιώσουν έξω από το δόλωμα.

13Ποιο είδος λίμνης, που συναντάται σε όλη την Αρκτική της Σιβηρίας και της Αλάσκας, σχηματίζεται όταν το μόνιμα παγωμένο υπέδαφος (permafrost) λιώνει και καταρρέει σε μια κοιλότητα γεμάτη νερό, και απελευθερώνει ενεργά μεθάνιο καθώς μεγαλώνει;

Θερμοκαρστική λίμνη

Όταν λιώνει το permafrost που είναι πλούσιο σε πάγο, το έδαφος από πάνω καταρρέει και γεμίζει με νερό από το λιώσιμο, δημιουργώντας μια θερμοκαρστική λίμνη. Η λίμνη απορροφά στη συνέχεια περισσότερη ηλιακή θερμότητα από την τούνδρα γύρω της και προκαλεί περαιτέρω λιώσιμο σε έναν κύκλο που αυτοενισχύεται. Καθώς το οργανικό υλικό που αποσυντίθεται κάτω από τη λίμνη απελευθερώνει μεθάνιο, ορισμένες θερμοκαρστικές λίμνες βγάζουν τόσες φυσαλίδες που η επιφάνειά τους είναι εύφλεκτη τον χειμώνα.

14Ποια φυσική λίμνη της Κοιλάδας του Ρήγματος στην Αφρική είναι τόσο αλκαλική που λειτουργεί σαν υγρό τσιμέντο, ασβεστοποιώντας τα σώματα των ζώων που πεθαίνουν μέσα της, ενώ στις όχθες της ζει ένας από τους πυκνότερους πληθυσμούς φλαμίνγκο στον κόσμο;

Η λίμνη Νάτρον, Τανζανία

Το pH της λίμνης Νάτρον μπορεί να φτάσει το 10,5 και το νερό της είναι κορεσμένο σε νάτρο, ένα ορυκτό ανθρακικού νατρίου. Τα ζώα που πεθαίνουν μέσα ή κοντά στη λίμνη καλύπτονται γρήγορα από ορυκτές αποθέσεις. Παραδόξως, η ίδια καυστική χημεία που ασβεστοποιεί τα πτώματα κάνει τη λίμνη και τον κύριο χώρο αναπαραγωγής για σχεδόν το 75% των μικρών φλαμίνγκο του κόσμου, που φωλιάζουν στις τοξικές όχθες της, ασφαλή από τους θηρευτές.

15Ποιο σπήλαιο στη Νέα Ζηλανδία είναι διάσημο για μια οροφή καλυμμένη με χιλιάδες φωτάκια, που στην πραγματικότητα είναι μεταξωτές παγίδες βιοφωταυγών προνυμφών οι οποίες περιμένουν να πιάσουν ιπτάμενα έντομα;

Τα σπήλαια πυγολαμπίδων Waitomo, Νέα Ζηλανδία

Τα «σκουλήκια που λάμπουν» είναι προνύμφες της μύγας των μυκήτων Arachnocampa luminosa, που ζει μόνο στη Νέα Ζηλανδία. Κάθε προνύμφη κρεμά δεκάδες νήματα βλέννας από την οροφή του σπηλαίου και παράγει μια γαλαζοπράσινη βιοφωταυγή λάμψη από την ουρά της για να προσελκύει σκνίπες και άλλα έντομα. Όλη η οροφή μοιάζει με έναστρο ουρανό, δίνοντας στα σπήλαια την όψη ενός νυχτερινού ουρανού κάτω από τη γη.

16Ποια αλυκή της Βολιβίας αντανακλά τόσο έντονα κατά την περίοδο των βροχών που δορυφόροι τη χρησιμοποιούν για να βαθμονομούν τα υψόμετρά τους, και είναι ο μεγαλύτερος φυσικός καθρέφτης του κόσμου;

Salar de Uyuni, Βολιβία

Όταν ένα λεπτό στρώμα νερού από τις εποχικές βροχές καλύπτει την τεράστια κρούστα αλατιού του Salar de Uyuni, η επιφάνεια γίνεται το πιο επίπεδο και ανακλαστικό φυσικό έδαφος στη Γη. Η ανακλαστικότητα και η ακραία επιπεδότητα την έχουν κάνει χρήσιμη για τη βαθμονόμηση δορυφόρων τηλεπισκόπησης. Η αλυκή εκτείνεται σε πάνω από 10.582 τετραγωνικά χιλιόμετρα και βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 3.656 μέτρων στις Άνδεις.

17Ποιο απομονωμένο νησί του Ινδικού Ωκεανού έχει δέντρα που μοιάζουν με αναποδογυρισμένες ομπρέλες, τα οποία δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στη Γη, και οι ερευνητές το έχουν αποκαλέσει «Γκαλαπάγκος του Ινδικού Ωκεανού»;

Η νήσος Σοκότρα, Υεμένη

Το πιο εμβληματικό δέντρο της Σοκότρα, το δέντρο «αίμα του δράκου» (Dracaena cinnabari), έχει σχήμα αναποδογυρισμένης ομπρέλας που μαζεύει υγρασία από τη θαλάσσια ομίχλη στο πυκνό φύλλωμά του και τη διοχετεύει στις ρίζες του. Λόγω των εκατομμυρίων χρόνων απομόνωσης, πάνω από το ένα τρίτο της χλωρίδας της Σοκότρα είναι ενδημικό. Η UNESCO την ανακήρυξε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς για την εξαιρετική βιοποικιλότητά της.

18Ποια υπόγεια λίμνη στη νότια Ρουμανία, που ανακαλύφθηκε το 1986, είναι αποκομμένη από την επιφάνεια εδώ και περίπου 5,5 εκατομμύρια χρόνια και περιέχει είδη που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στη Γη;

Το σπήλαιο Movile, Ρουμανία

Το σπήλαιο Movile ήταν σφραγισμένο κάτω από ένα στρώμα ασβεστόλιθου για πάνω από 5 εκατομμύρια χρόνια. Ο αέρας του είναι τοξικός για τους ανθρώπους, φτωχός σε οξυγόνο και πλούσιος σε υδρόθειο, όμως φιλοξενεί ένα ακμάζον οικοσύστημα 48 ειδών που ήταν άγνωστα στην επιστήμη. Αυτοί οι οργανισμοί βασίζονται εξ ολοκλήρου σε χημειοσυνθετικά βακτήρια ως πηγή τροφής, χωρίς καθόλου ηλιακό φως, κάτι που το κάνει μία από τις ελάχιστες πραγματικά απομονωμένες σπηλαιώδεις βιόσφαιρες της Γης.

19Ποιος γεωλογικός σχηματισμός στην Αιθιοπία είναι το μόνο μέρος στη Γη όπου μια ηφαιστειακή καλντέρα συναντά ένα όριο τεκτονικών πλακών, επιτρέποντας στους επισκέπτες να περπατούν σε έδαφος που κυριολεκτικά διασπάται;

Ντάλολ, Αιθιοπία (Κοιλάδα Ντανακίλ)

Το Ντάλολ βρίσκεται στο Τρίγωνο του Αφάρ, όπου τρεις τεκτονικές πλάκες απομακρύνονται μεταξύ τους, και οι υδροθερμικές πηγές δημιουργούν έντονα κίτρινες και πράσινες όξινες λιμνούλες με pH κοντά στο μηδέν, από τα πιο όξινα φυσικά περιβάλλοντα στη Γη. Η περιοχή βρίσκεται περίπου 125 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και είναι από τα χαμηλότερα και θερμότερα κατοικημένα όλο τον χρόνο μέρη, με μέση θερμοκρασία πάνω από 34 βαθμούς Κελσίου.

20Ποια λίμνη στο Παλάου κατοικείται από εκατομμύρια χρυσές μέδουσες που ακολουθούν κάθε μέρα τον ήλιο από άκρη σε άκρη της λίμνης, και οι κολυμβητές μπορούν να περνούν ανάμεσά τους με ασφάλεια επειδή οι μέδουσες έχουν χάσει την ικανότητα να τσιμπούν μέσα από την εξέλιξη;

Η Λίμνη των Μεδουσών (Ongeim’l Tketau), Παλάου

Η Λίμνη των Μεδουσών αποκόπηκε από τον ωκεανό πριν από χιλιάδες χρόνια και ο πληθυσμός χρυσών μεδουσών της, Mastigias papua etpisoni, εξελίχθηκε χωρίς τους κύριους θηρευτές του. Χωρίς πίεση επιλογής να χρησιμοποιούν αμυντικά τις κνιδοκύστες τους, τα κεντριά τους έγιναν υπολειμματικά. Εκατομμύρια μέδουσες μεταναστεύουν καθημερινά σε μια διαδρομή που ακολουθεί το ηλιακό φως, καθοδηγούμενες από την ανάγκη των συμβιωτικών φυκιών τους για φωτοσύνθεση.

21Πώς λέγεται η περιοχή πάνω από τον Νότιο Ατλαντικό και τη Νότια Αμερική όπου το μαγνητικό πεδίο της Γης είναι ασυνήθιστα ασθενές, εκθέτοντας τους δορυφόρους που περνούν σε επιπλέον ακτινοβολία;

Η Ανωμαλία του Νοτίου Ατλαντικού

Εδώ η εσωτερική ζώνη ακτινοβολίας Van Allen πλησιάζει περισσότερο τη Γη, οπότε οι δορυφόροι που τη διασχίζουν απορροφούν πολύ περισσότερα φορτισμένα σωματίδια. Πολλά διαστημόπλοια, μεταξύ τους και το τηλεσκόπιο Hubble, απενεργοποιούν τα ευαίσθητα όργανά τους όσο περνούν από εκεί.

22Ποια φυσική φωτιά στην Αυστραλία καίει συνεχώς κάτω από τη γη εδώ και περίπου 6.000 χρόνια, τροφοδοτούμενη από ένα κοίτασμα άνθρακα, και μια πόλη χτίστηκε γύρω της χωρίς οι κάτοικοι να καταλάβουν αρχικά ότι το έδαφος κάτω από τα πόδια τους καιγόταν;

Burning Mountain (Wingen), Νέα Νότια Ουαλία, Αυστραλία

Το Burning Mountain είναι η παλαιότερη γνωστή φυσική φωτιά σε κοίτασμα άνθρακα στη Γη. Η υπόγεια φωτιά κινείται προς τα νότια με ταχύτητα περίπου 1 μέτρου τον χρόνο και στην επιφάνεια εμφανίζεται ως ένα άνοιγμα που μετακινείται αργά και βγάζει καπνό και θερμότητα. Οι πρώτοι Ευρωπαίοι άποικοι το θεωρούσαν ηφαίστειο. Με τον σημερινό ρυθμό, το κοίτασμα μπορεί να συνεχίσει να καίγεται για χιλιάδες χρόνια ακόμη.

23Ποια θάλασσα στα ανοιχτά της Νορβηγίας είναι γνωστή για ένα τεράστιο σύστημα δινών που κάποτε θεωρούνταν τρύπα προς τον Κάτω Κόσμο και ενέπνευσε το διήγημα του Έντγκαρ Άλαν Πόε «Μια κάθοδος στη Μαελστρόμ»;

Moskstraumen (η Μαελστρόμ), Νορβηγία

Το Moskstraumen σχηματίζεται εκεί όπου τα παλιρροϊκά ρεύματα ανάμεσα στα νησιά Λοφότεν δημιουργούν ένα από τα ισχυρότερα συστήματα παλιρροϊκών δινών ανοιχτής θάλασσας στον κόσμο, με ταχύτητες στην επιφάνεια πάνω από 3 μέτρα το δευτερόλεπτο. Αρχαία σκανδιναβικά έπη το περιέγραφαν ως άβυσσο χωρίς πάτο που μπορούσε να καταπιεί πλοία. Είναι πραγματικό και πράγματι επικίνδυνο, αν και όχι η απύθμενη δίνη του θρύλου.

24Αν αφήσετε ένα φτερό και μια μπάλα μπόουλινγκ να πέσουν σε τέλειο κενό, ποιο φτάνει πρώτο στο έδαφος;

Φτάνουν ταυτόχρονα

Ο Γαλιλαίος το διατύπωσε τον 16ο αιώνα και αυτό αναπαραστάθηκε περίφημα στη Σελήνη το 1971, όταν ο αστροναύτης του Apollo 15 Ντέιβιντ Σκοτ άφησε ταυτόχρονα ένα σφυρί και ένα φτερό να πέσουν. Στο κενό η βαρύτητα επιταχύνει όλα τα σώματα εξίσου, ανεξάρτητα από τη μάζα τους. Η αντίσταση του αέρα είναι αυτό που κάνει ένα φτερό να πέφτει πιο αργά στη Γη, όχι κάποια διαφορά στον τρόπο που ασκείται η βαρύτητα πάνω του.

25Ποια ιδιότητα του νερού κάνει ένα ατσάλινο πλοίο να επιπλέει ενώ μια ατσάλινη μπάλα βυθίζεται, παρότι είναι από το ίδιο υλικό;

Η μέση πυκνότητα σε σχέση με το νερό (άνωση)

Το αν ένα σώμα επιπλέει δεν εξαρτάται από την πυκνότητα του υλικού του, αλλά από το αν η συνολική μέση πυκνότητά του, μαζί με τον αέρα που περικλείει, είναι μικρότερη από του νερού. Το κύτος ενός ατσάλινου πλοίου περικλείει μεγάλο όγκο αέρα, κάνοντας τη μέση πυκνότητά του μικρότερη από 1 γραμμάριο ανά κυβικό εκατοστό. Μια συμπαγής ατσάλινη μπάλα έχει πυκνότητα περίπου 7,8 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό, οπότε βυθίζεται. Ο Αρχιμήδης περιέγραψε αυτή την αρχή γύρω στο 250 π.Χ.

26Σε ποια θερμοκρασία οι κλίμακες Κελσίου και Φαρενάιτ δείχνουν ακριβώς τον ίδιο αριθμό;

Στους μείον 40 βαθμούς

Η κλίμακα Φαρενάιτ ορίστηκε ώστε το νερό να παγώνει στους 32 και να βράζει στους 212. Η κλίμακα Κελσίου θέτει αυτά τα σημεία στο 0 και στο 100. Οι δύο κλίμακες συναντώνται ακριβώς στους μείον 40 βαθμούς, λόγω της αριθμητικής των σχετικών κλίσεών τους. Είναι η μόνη θερμοκρασία στην οποία οι δύο ενδείξεις είναι ίδιες, και είναι επίσης αρκετά κρύα ώστε να προκαλέσει κρυοπαγήματα σε λιγότερο από ένα λεπτό.

27Γιατί ένα αερόστατο ανεβαίνει, παρότι το ύφασμα του μπαλονιού και το καλάθι είναι βαρύτερα από τον αέρα;

Ο ζεστός αέρας μέσα είναι λιγότερο πυκνός από τον αέρα γύρω του, κάνοντας τη συνολική μέση πυκνότητα του αερόστατου μικρότερη από τον αέρα που εκτοπίζει

Η θέρμανση του αέρα μέσα στο μπαλόνι τον κάνει να διαστέλλεται, και επειδή το μπαλόνι είναι ανοιχτό από κάτω, ο περίσσιος αέρας βγαίνει έξω, αφήνοντας τον εσωτερικό αέρα λιγότερο πυκνό από την ατμόσφαιρα γύρω του. Η άνωση που ασκείται στο μπαλόνι ισούται με το βάρος του αέρα που εκτοπίζει, και μόλις ξεπεράσει το συνολικό βάρος του συστήματος, το αερόστατο ανεβαίνει. Είναι η ίδια αρχή με μια φυσαλίδα που ανεβαίνει μέσα στο νερό.

28Τι συμβαίνει στο σημείο βρασμού του νερού αν αυξήσετε την ατμοσφαιρική πίεση από πάνω του, όπως μέσα σε μια χύτρα ταχύτητας;

Το σημείο βρασμού ανεβαίνει πάνω από τους 100 βαθμούς Κελσίου

Το νερό βράζει όταν η τάση των ατμών του γίνει ίση με την ατμοσφαιρική πίεση που ασκείται στην επιφάνειά του. Αν αυξήσετε αυτή την εξωτερική πίεση, το νερό πρέπει να θερμανθεί σε υψηλότερη θερμοκρασία για να βράσει. Μια συνηθισμένη χύτρα ταχύτητας, με περίπου 15 PSI πάνω από την ατμοσφαιρική πίεση, ανεβάζει το σημείο βρασμού σε περίπου 121 βαθμούς Κελσίου, γι’ αυτό το φαγητό μαγειρεύεται πιο γρήγορα και γι’ αυτό τα αυτόκαυστα αποστειρώνουν σε αυτή τη θερμοκρασία.

29Γιατί το γυαλί είναι διάφανο, ενώ τα ίδια άτομα που σχηματίζουν το διοξείδιο του πυριτίου στην άμμο χαλαζία είναι αδιαφανή και γκρίζα;

Η άμορφη (μη κρυσταλλική) ατομική δομή του γυαλιού επιτρέπει στα φωτόνια να περνούν χωρίς να απορροφώνται ή να σκεδάζονται έντονα

Στην κρυσταλλική άμμο χαλαζία, τα όρια των κόκκων, οι προσμείξεις και η ακριβής κρυσταλλική δομή σκεδάζουν το φως προς όλες τις κατευθύνσεις, κάνοντάς την αδιαφανή. Όταν το διοξείδιο του πυριτίου λιώνει και ψύχεται γρήγορα σε γυαλί, τα άτομά του διατάσσονται τυχαία, χωρίς επαναλαμβανόμενο πλέγμα. Αυτή η άμορφη δομή δεν έχει τα όρια κόκκων που σκεδάζουν το φως, και το ενεργειακό χάσμα του γυαλιού δεν αντιστοιχεί στην ενέργεια των φωτονίων του ορατού φωτός, οπότε το ορατό φως περνά κατευθείαν.

30Ποιο παράδοξο συμβαίνει στη συνολική μάζα ενός συμπιεσμένου ελατηρίου σε σύγκριση με ένα μη συμπιεσμένο ελατήριο από το ίδιο υλικό;

Το συμπιεσμένο ελατήριο έχει ελάχιστα μεγαλύτερη μάζα

Η ισοδυναμία μάζας-ενέργειας του Αϊνστάιν (E = mc στο τετράγωνο) σημαίνει ότι η αποθηκευμένη ελαστική δυναμική ενέργεια προσθέτει μια μικροσκοπική, μετρήσιμη μάζα στο ελατήριο. Η ποσότητα είναι απίστευτα μικρή, της τάξης των femtogram για ένα συνηθισμένο ελατήριο, αλλά είναι πραγματικό φυσικό φαινόμενο. Με την ίδια αρχή, μια φορτισμένη μπαταρία είναι ελάχιστα βαρύτερη από μια άδεια και ένα ζεστό αντικείμενο ελάχιστα βαρύτερο από ένα κρύο.

Άνοιγμα στον επεξεργαστή

Εξειδικευμένες και δύσκολες ερωτήσεις γενικών γνώσεων

92 ερωτήσεις σε αυτόν τον γύρο. 30 παρακάτω με απαντήσεις· κληρώστε τις υπόλοιπες στη γεννήτρια.

1Ποιος βυζαντινός αυτοκράτορας εξέδωσε τον πρώτο γνωστό νόμο καραντίνας στην ιστορία, διατάζοντας τους ταξιδιώτες από περιοχές που έπληττε η πανώλη να περιμένουν 40 ημέρες πριν μπουν στην αυτοκρατορία;

Ιουστινιανός Α΄

Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α΄ αντιμετώπισε τον Λοιμό του Ιουστινιανού (541-549 μ.Χ.) με μέτρα απομόνωσης που προηγήθηκαν της βενετσιάνικης «quarantino» κατά σχεδόν 800 χρόνια. Η αναμονή 40 ημερών που επέβαλε σε όσους έφταναν από την Αίγυπτο και την Ανατολή είναι από τις πρώτες τεκμηριωμένες κρατικές πολιτικές περιορισμού ασθενειών στον δυτικό κόσμο.

2Πώς λεγόταν η Βενετσιάνα ευγενής που το 1678 έγινε η πρώτη γυναίκα που πήρε πανεπιστημιακό διδακτορικό στην Ευρώπη, από το Πανεπιστήμιο της Πάδοβας;

Ελένα Κορνάρο Πισκόπια

Η Ελένα Κορνάρο Πισκόπια πήρε διδακτορικό στη φιλοσοφία από το Πανεπιστήμιο της Πάδοβας στις 25 Ιουνίου 1678 και έγινε η πρώτη γυναίκα στον κόσμο που απέκτησε πανεπιστημιακό πτυχίο. Η Εκκλησία αρνήθηκε να της επιτρέψει να πάρει πτυχίο θεολογίας, όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί, οπότε τη θέση της πήρε η φιλοσοφία. Ένα μαρμάρινο άγαλμά της στέκεται στο πανεπιστήμιο μέχρι σήμερα.

3Ο πρώτος Ευρωπαίος που έφτασε στον Ειρηνικό Ωκεανό διασχίζοντας με τα πόδια την αμερικανική ήπειρο δεν ήταν ο Ερνάν Κορτές ούτε ο Φρανθίσκο Πιθάρο. Ποιος ήταν, το 1513;

Βάσκο Νούνιεθ ντε Μπαλμπόα

Ο Βάσκο Νούνιεθ ντε Μπαλμπόα οδήγησε μια αποστολή κατά μήκος του Ισθμού του Παναμά και στις 25 Σεπτεμβρίου 1513 ανέβηκε σε μια κορυφή στο Νταριέν και έγινε ο πρώτος Ευρωπαίος που είδε τον Ειρηνικό από την αμερικανική ήπειρο. Μπήκε στο νερό με ολόκληρη την πανοπλία του και διεκδίκησε τον ωκεανό και όλα τα εδάφη που τον αγγίζουν για το Ισπανικό Στέμμα.

4Η Συνθήκη Αιώνιας Ειρήνης που υπέγραψαν το 1502 η Αγγλία και η Σκωτία ονομάστηκε «αιώνια», αλλά κράτησε μόνο 11 χρόνια. Ποιο γεγονός την κατέλυσε;

Η μάχη του Φλόντεν (1513)

Η Συνθήκη Αιώνιας Ειρήνης, που σφραγίστηκε με τον γάμο του Ιακώβου Δ΄ της Σκωτίας με τη Μαργαρίτα Τυδώρ, υποτίθεται ότι θα τερμάτιζε για πάντα αιώνες αγγλοσκωτικών συγκρούσεων. Κατέρρευσε όταν ο Ιάκωβος Δ΄ εισέβαλε στην Αγγλία για να υποστηρίξει τη Γαλλία το 1513 και σκοτώθηκε στο πεδίο του Φλόντεν, ο τελευταίος εν ενεργεία μονάρχης της Βρετανίας που σκοτώθηκε σε μάχη.

5Αρχαίες πηγές εχθρικές προς ποιον Ρωμαίο αυτοκράτορα ισχυρίζονταν ότι σχεδίαζε να κάνει ύπατο το άλογό του, τον Ινκιτάτους;

Καλιγούλας

Ο Σουητώνιος και ο Δίων Κάσσιος έγραψαν δεκαετίες αργότερα και είχαν και οι δύο λόγους να αμαυρώσουν το όνομά του. Οι σύγχρονοι ιστορικοί βλέπουν την ιστορία ως αστείο για την αχρηστία της Συγκλήτου ή ως επινοημένη συκοφαντία.

6Το 1932 το Ταχυδρομείο των Ηνωμένων Πολιτειών επέτρεψε για λίγο στους γονείς να στέλνουν τα μικρά παιδιά τους ταχυδρομικώς. Ένα παιδί, η Μοντ Σμιθ, φέρεται να στάλθηκε 73 μίλια μακριά με πόσα ταχυδρομικά τέλη;

53 σεντς

Αφού ξεκίνησε η υπηρεσία ταχυδρομικών δεμάτων το 1913, τουλάχιστον δύο ζευγάρια γονέων στην αγροτική Αμερική έστειλαν τα νήπιά τους σε συγγενείς μέσω της ταχυδρομικής υπηρεσίας των ΗΠΑ, ασφαλισμένα ως δέματα. Η Μοντ Σμιθ στάλθηκε το 1914 από το Γκλέντεϊλ στο σπίτι της γιαγιάς της στο Λιούιστον του Αϊντάχο, με 53 σεντς ταχυδρομικά τέλη. Ο Γενικός Διευθυντής Ταχυδρομείων εξέδωσε γρήγορα διευκρίνιση που απαγόρευε την πρακτική.

Εμφάνιση 24 ακόμη εξειδικευμένων και δύσκολων ερωτήσεωνΕμφάνιση λιγότερων
7Η πρώτη γυναίκα που έθεσε υποψηφιότητα για Πρόεδρος των ΗΠΑ το έκανε 48 χρόνια πριν αποκτήσουν οι γυναίκες δικαίωμα ψήφου. Ποια ήταν και ποια χρονιά;

Η Βικτόρια Γουντχάλ, το 1872

Η Βικτόρια Γουντχάλ, χρηματίστρια και εκδότρια εφημερίδας, έθεσε υποψηφιότητα για Πρόεδρος το 1872 με το Κόμμα Ίσων Δικαιωμάτων, με τον Φρέντερικ Ντάγκλας ως υποψήφιο αντιπρόεδρο (χωρίς τη συγκατάθεσή του). Φυλακίστηκε την ημέρα των εκλογών με κατηγορίες για προσβολή της δημόσιας αιδούς και δεν έλαβε καμία επιβεβαιωμένη ψήφο εκλεκτόρων, όμως η εκστρατεία της ήταν ορόσημο στην πολιτική ιστορία των ΗΠΑ.

8Ο Πόλεμος των Τριακοσίων Τριάντα Πέντε Ετών μεταξύ της Ολλανδίας και των Νήσων Σίλι ξεκίνησε το 1651 και έληξε με συνθήκη ειρήνης ποια χρονιά;

1986

Δεν ρίχτηκε ποτέ ούτε μία βολή και κανείς δεν τραυματίστηκε. Ο Ολλανδός πρέσβης ταξίδεψε στα Σίλι το 1986 για να υπογράψει επίσημη ειρήνη, λέγοντας αστειευόμενος ότι οι νησιώτες ζούσαν με τον τρόμο μιας επίθεσης που δεν ήρθε ποτέ.

9Τι ήταν ο «Πόλεμος της Κατσαρόλας» του 1784 και γιατί πήρε αυτό το όνομα;

Μια ναυτική αψιμαχία μεταξύ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και της Δημοκρατίας των Κάτω Χωρών, στην οποία το μόνο που χτυπήθηκε ήταν μια κατσαρόλα σούπας σε ένα ολλανδικό πλοίο

Ο Πόλεμος της Κατσαρόλας ήταν μια σύντομη αντιπαράθεση στον ποταμό Σχέλδη τον Οκτώβριο του 1784, όταν ο αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Ιωσήφ Β΄ αμφισβήτησε τον ολλανδικό έλεγχο του ποταμού. Αυστριακές δυνάμεις πυροβόλησαν ολλανδικά πλοία· το μόνο καταγεγραμμένο θύμα ήταν μια κατσαρόλα σούπας που τη χτύπησε μια οβίδα. Οι Ολλανδοί πλήρωσαν μια μικρή αποζημίωση και το ζήτημα έκλεισε, κάνοντάς τη μία από τις λιγότερο βίαιες ένοπλες αντιπαραθέσεις της ιστορίας.

10Ποιος ήταν ο συνεφευρέτης της Χέντι Λαμάρ σε ένα αμερικανικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας του 1942 για ένα «μυστικό σύστημα επικοινωνιών» με αναπήδηση συχνοτήτων, μια ιδέα που αργότερα αποτέλεσε τη βάση του Bluetooth και του Wi-Fi;

Τζορτζ Άνθαϊλ

Η ηθοποιός του Χόλιγουντ Χέντι Λαμάρ και ο πρωτοποριακός συνθέτης Τζορτζ Άνθαϊλ κατοχύρωσαν το 1942 ένα σύστημα ραδιοκαθοδήγησης που χρησιμοποιούσε συγχρονισμένες, γρήγορα εναλλασσόμενες συχνότητες για να μην μπορούν να παρεμβληθούν τα σήματα των τορπιλών. Το δίπλωμα έληξε πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως, οπότε δεν κέρδισαν ποτέ χρήματα από αυτήν. Η βασική ιδέα είναι άμεσος πρόγονος της τεχνολογίας διασποράς φάσματος που χρησιμοποιείται στις σύγχρονες ασύρματες επικοινωνίες.

11Η χρονοκάψουλα της Westinghouse που θάφτηκε στην Παγκόσμια Έκθεση της Νέας Υόρκης το 1939 προορίζεται να ανοιχτεί ποια χρονιά;

6939

Η Westinghouse σφράγισε μια κάψουλα σε σχήμα τορπίλης με σπόρους, κινηματογραφικά επίκαιρα και έναν κατάλογο Sears 15 μέτρα κάτω από τη γη, για να ανακτηθεί 5.000 χρόνια αργότερα. Μια δεύτερη κάψουλα προστέθηκε στην έκθεση του 1964.

12Το φαινόμενο Stroop, όπου η ονομασία του χρώματος του μελανιού μιας λέξης-χρώματος που είναι γραμμένη με άλλο χρώμα παίρνει περισσότερο χρόνο από την ανάγνωση της ίδιας της λέξης, περιγράφηκε σε μια εργασία του 1935 από τον John Ridley Stroop. Ποιος ήταν ο τίτλος της εργασίας;

Studies of interference in serial verbal reactions (Μελέτες παρεμβολής σε σειριακές λεκτικές αντιδράσεις)

Η διδακτορική διατριβή του John Ridley Stroop το 1935 στο George Peabody College, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Experimental Psychology, έγινε μία από τις εργασίες με τις περισσότερες αναφορές στην ψυχολογία. Λιγότερο γνωστό είναι ότι ο ίδιος ο Stroop στράφηκε σε μεγάλο βαθμό στη θεολογία και στις Γραφές μετά από αυτό το εύρημα και δεν δημοσίευσε σχεδόν τίποτε άλλο στην πειραματική ψυχολογία.

13Το φαινόμενο Coriolis, που εκτρέπει τους ανέμους και τα ωκεάνια ρεύματα στην περιστρεφόμενη Γη, πήρε το όνομά του από τον Gaspard-Gustave de Coriolis. Ποια καθημερινή έννοια της μηχανικής, που διδάσκεται σήμερα σε κάθε μάθημα φυσικής, όρισε επίσης ο Coriolis με τη σύγχρονη επιστημονική της σημασία;

Την έννοια του «έργου» (δύναμη επί απόσταση)

Ο Coriolis ήταν Γάλλος μαθηματικός και μηχανικός που μελετούσε περιστρεφόμενα μηχανήματα, όπως οι νερόμυλοι. Στο εγχειρίδιό του του 1829 έδωσε στον όρο «έργο» τη σύγχρονη τεχνική του σημασία, δύναμη επί απόσταση, χρόνια πριν από την εργασία του του 1835 που περιέγραψε την εκτρέπουσα δύναμη η οποία σήμερα φέρει το όνομά του.

14Το φαινόμενο Dunning-Kruger πήρε το όνομά του από τους ψυχολόγους David Dunning και Justin Kruger. Ποιο ασυνήθιστο πραγματικό έγκλημα ενέπνευσε το αρχικό τους πείραμα το 1999;

Ένας ληστής που λήστευε τράπεζες μέρα μεσημέρι χωρίς μάσκα, επειδή πίστευε ότι ο χυμός λεμονιού θα έκανε το πρόσωπό του αόρατο στις κάμερες

Ο Dunning και ο Kruger εμπνεύστηκαν από την υπόθεση του McArthur Wheeler, ο οποίος το 1995 λήστεψε δύο τράπεζες στο Πίτσμπουργκ χωρίς καμουφλάζ, βέβαιος ότι αν έτριβε το πρόσωπό του με χυμό λεμονιού θα γινόταν αόρατος στις κάμερες ασφαλείας. Πίστευε ότι ο χυμός θα λειτουργούσε σαν αόρατο μελάνι. Όταν του έδειξαν την καθαρή εικόνα του στο υλικό των καμερών, ο Wheeler τα έχασε.

15Η αστρονομική μονάδα παράλλαξης «παρσέκ» ορίζεται ως η απόσταση από την οποία 1 αστρονομική μονάδα φαίνεται υπό γωνία 1 δευτερολέπτου του τόξου. Ποιος επινόησε τη λέξη «παρσέκ» και ποια χρονιά;

Ο Herbert Hall Turner, το 1913

Ο Βρετανός αστρονόμος Herbert Hall Turner πρότεινε τον όρο «parsec» σε μια επιστολή του στο περιοδικό Observatory το 1913, ως σύντομη εναλλακτική αντί να γράφει κανείς «η απόσταση που αντιστοιχεί σε παράλλαξη ενός δευτερολέπτου». Ο όρος συνδυάζει τις λέξεις «parallax» και «arcsecond». Ο Turner έχει σήμερα σχεδόν ξεχαστεί, παρότι ονόμασε τη μονάδα που χρησιμοποιούν περισσότερο οι αστρονόμοι για τις διαστρικές αποστάσεις.

16Το φαινόμενο Purkinje είναι η τάση του ανθρώπινου ματιού να μετατοπίζει τη μέγιστη ευαισθησία του προς το μπλε άκρο του φάσματος στο αμυδρό φως. Με τι το απέδειξε πρώτος ο Jan Evangelista Purkinje;

Συγκρίνοντας τη σχετική φωτεινότητα κόκκινων και μπλε λουλουδιών το σούρουπο

Το 1819 ο Βοημός φυσιολόγος Jan Evangelista Purkinje παρατήρησε ότι καθώς έπεφτε το βράδυ, τα μπλε και τα ιώδη λουλούδια φαίνονταν φωτεινότερα από τα κόκκινα, ενώ στο φως της ημέρας τα κόκκινα φαίνονταν πιο ζωηρά. Αυτή η μετάβαση από τη φωτοπική όραση (με κυρίαρχα τα κωνία) στη σκοτοπική (με κυρίαρχα τα ραβδία) φέρει σήμερα το όνομά του και εξηγεί γιατί τα κόκκινα χρώματα σκουραίνουν πρώτα στο λυκόφως.

17Ποια είναι η επίσημη μονάδα SI της καταλυτικής δραστικότητας και από ποιον ή από τι πήρε το όνομά της;

Το katal, από τη λέξη «κατάλυση» (από το ελληνικό «κατάλυσις»)

Το katal (σύμβολο: kat) υιοθετήθηκε ως μονάδα SI της καταλυτικής δραστικότητας το 1999. Ορίζεται ως η καταλυτική δραστικότητα που αυξάνει τον ρυθμό μιας αντίδρασης κατά ένα mol ανά δευτερόλεπτο. Σε αντίθεση με τις περισσότερες μονάδες SI, δεν πήρε το όνομά του από πρόσωπο αλλά από την αφηρημένη έννοια της κατάλυσης, κάτι που το κάνει μία από τις λίγες μονάδες SI με εννοιολογική και όχι βιογραφική ετυμολογία.

18Το διαστημόπλοιο Voyager 1 μεταφέρει έναν χρυσό δίσκο. Ποιος σχεδίασε το διάγραμμα του εξωφύλλου που κωδικοποιεί οδηγίες για το πώς παίζεται ο δίσκος;

Ο Frank Drake και ο Carl Sagan (με τον χάρτη των πάλσαρ να τον σχεδιάζει ο Frank Drake)

Το εξώφυλλο του Χρυσού Δίσκου του Voyager, κωδικοποιημένο σε δυαδικό σύστημα, το σχεδίασε κυρίως ο Frank Drake, ο αστρονόμος πίσω από την Εξίσωση Drake, σε συνεργασία με την ομάδα του Carl Sagan. Ο Drake επινόησε τον χάρτη των πάλσαρ που κωδικοποιεί τη θέση του Ήλιου σε σχέση με 14 πάλσαρ, μια λύση για να εξηγηθεί η θέση μας σε εξωγήινους χωρίς να προϋποτίθεται κάποιο κοινό σύστημα συντεταγμένων.

19Το θόριο-229, ένα ραδιενεργό ισότοπο, είναι μοναδικό επειδή έχει ένα πυρηνικό ισομερές με τη χαμηλότερη γνωστή ενέργεια μετάβασης από οποιονδήποτε ατομικό πυρήνα. Γιατί αυτό το κάνει δυνητικά πολύτιμο για την τεχνολογία;

Η πυρηνική του μετάβαση βρίσκεται στην υπεριώδη περιοχή, κάτι που θεωρητικά επιτρέπει τη χρήση του ως ατομικού ρολογιού πολύ πιο ακριβούς από οποιοδήποτε υπάρχον ρολόι καισίου

Οι περισσότερες πυρηνικές μεταβάσεις εκπέμπουν ακτίνες γάμμα με ενέργειες της τάξης των μεγαηλεκτρονιοβόλτ, που είναι αδύνατο να διερευνηθούν με λέιζερ. Η ενέργεια μετάβασης του θορίου-229m είναι μόλις περίπου 8,4 eV, στην περιοχή του υπεριώδους κενού, όπου μπορούν να τη φτάσουν τα λέιζερ. Ένα πυρηνικό ρολόι βασισμένο σε αυτή τη μετάβαση θα μπορούσε να είναι έως 1.000 φορές πιο σταθερό από τα σημερινά ατομικά ρολόγια καισίου και πιο ανθεκτικό σε εξωτερικές ηλεκτρομαγνητικές διαταραχές.

20Ο μαθηματικός όρος «eigenvalue» (ιδιοτιμή) είναι γερμανοαγγλικό υβρίδιο. Τι σημαίνει στην πραγματικότητα η γερμανική λέξη «eigen»;

Δικός, ή χαρακτηριστικός

Ο David Hilbert επινόησε τον όρο Eigenwert στις αρχές του 1900, στο έργο του για τις ολοκληρωτικές εξισώσεις. Τα αγγλικά υιοθέτησαν το γερμανικό πρόθεμα χωρίς μετάφραση, γι’ αυτό λέμε eigenvalue και όχι characteristic value.

21Ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος που έστειλε με επιτυχία δεδομένα για τις ζώνες ακτινοβολίας Van Allen ήταν ο Explorer 1, το 1958. Ποιος κατασκεύασε τον μετρητή Geiger που έκανε την ανακάλυψη;

Ο James Van Allen και η ομάδα του στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα

Ο ίδιος ο James Van Allen σχεδίασε και κατασκεύασε τον σωλήνα Geiger-Mueller στο Explorer 1 που εντόπισε τις ζώνες οι οποίες φέρουν σήμερα το όνομά του. Όταν οι πρώτες μετρήσεις έδειξαν ότι ο μετρητής είχε κορεστεί αντί να καταγράφει τις αναμενόμενες τιμές, ο Van Allen συμπέρανε σωστά ότι το όργανο είχε υπερφορτωθεί από την ένταση της ακτινοβολίας και δεν δυσλειτουργούσε, μια αντιδιαισθητική ερμηνεία που επιβεβαίωσε την ύπαρξη των ζωνών.

22Ο κανόνας του Bergmann στη ζωολογία λέει ότι μέσα σε ένα ευρέως διαδεδομένο γένος, τα είδη σε ψυχρότερα κλίματα τείνουν να έχουν μεγαλύτερο σώμα. Ποιος είναι ο συμπληρωματικός κανόνας του Allen και ποιος ήταν ο Allen;

Ο κανόνας του Allen λέει ότι τα ζώα σε ψυχρότερα κλίματα έχουν κοντύτερα, πιο συμπαγή άκρα και προσαρτήματα· ο Joel Asaph Allen ήταν Αμερικανός ζωολόγος του 19ου αιώνα

Ο Joel Asaph Allen διατύπωσε τον κανόνα του το 1877, παρατηρώντας ότι τα προεξέχοντα μέρη του σώματος των ενδόθερμων ζώων (αυτιά, άκρα, ουρές, ράμφη) τείνουν να είναι κοντύτερα σε ψυχρότερα περιβάλλοντα, ώστε να περιορίζεται η απώλεια θερμότητας από την επιφάνεια. Ο Allen ήταν επιμελητής στο Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και περιέγραψε επίσης πάνω από 1.000 είδη πουλιών και θηλαστικών, όμως σήμερα στα εγχειρίδια σχεδόν εξαφανίζεται πίσω από τον Bergmann.

23Ο αριθμός Schmidt στη μηχανική των ρευστών είναι ο λόγος της διαχυτότητας ορμής προς τη διαχυτότητα μάζας. Ποιος ήταν ο Ernst Heinrich Wilhelm Schmidt και γιατί αυτός ο αδιάστατος αριθμός φέρει το όνομά του;

Ο Ernst Schmidt ήταν Γερμανός μηχανικός που πρωτοπόρησε στην εφαρμογή της θεωρίας του οριακού στρώματος στη μεταφορά θερμότητας και μάζας στις αρχές του 20ού αιώνα

Ο Ernst Heinrich Wilhelm Schmidt (1892-1975) ήταν Γερμανός μηχανολόγος μηχανικός και θερμοδυναμικός στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Ανέπτυξε θεμελιώδεις μεθόδους για την ανάλυση της ταυτόχρονης μεταφοράς θερμότητας και μάζας σε ροές ρευστών, ιδίως στην εξάτμιση και στην καύση. Ο αριθμός Schmidt, ανάλογος του αριθμού Prandtl αλλά για τη μεταφορά μάζας αντί για τη μεταφορά θερμότητας, συμπυκνώνει τη συμβολή του στα φαινόμενα μεταφοράς.

24Συχνά λέγεται ότι η αγγλική λέξη «salary» (μισθός) προέρχεται από το «salt» (αλάτι), επειδή οι Ρωμαίοι στρατιώτες «πληρώνονταν σε αλάτι». Αυτό είναι κυρίως μύθος. Ποια είναι η πραγματική ετυμολογική σχέση ανάμεσα στο «salary» και στο «salt»;

Οι Ρωμαίοι στρατιώτες λάμβαναν ένα «salarium», ένα επίδομα για να αγοράζουν αλάτι, και όχι πραγματικό αλάτι ως αμοιβή

Το λατινικό «salarium» αναφερόταν σε ένα χρηματικό ποσό που δινόταν στους στρατιώτες για την αγορά αλατιού, ενός ακριβού και απαραίτητου αγαθού. Οι στρατιώτες δεν πληρώνονταν με το ίδιο το αλάτι. Η αγγλική λέξη «salary» προέρχεται από αυτό το επίδομα, οπότε η σχέση με το αλάτι είναι πραγματική, αλλά η δημοφιλής εκδοχή, ότι οι στρατιώτες κυριολεκτικά έπαιρναν σπίτι σακιά αλάτι ως μισθό, είναι υπερβολή.

25Η πρακτική της «rough music», όπου οι χωρικοί μαζεύονταν έξω από το σπίτι κάποιου που είχε παραβιάσει τους κανόνες της κοινότητας (για παράδειγμα κάποιου που χτυπούσε τη γυναίκα του ή μοιχού) και έκαναν δυνατό, παράφωνο θόρυβο με κατσαρόλες και τηγάνια, λεγόταν «charivari» στη Γαλλία. Πώς λεγόταν στην Αγγλία;

Skimmington (ή skimmington ride)

Η αγγλική εκδοχή του charivari, που λεγόταν skimmington ή rough music, περιλάμβανε μια πομπή γειτόνων που χτυπούσαν κατσαρόλες και μερικές φορές περιέφεραν ένα ομοίωμα ή κάποιον που υποδυόταν τον παραβάτη. Το skimmington κορόιδευε ειδικά τους άνδρες που τους χτυπούσαν οι γυναίκες τους ή που δεν μπορούσαν να ελέγξουν το νοικοκυριό τους, όπως το όριζε η κοινότητα. Ήταν ευρέως διαδεδομένο από τον Μεσαίωνα έως τον 18ο αιώνα.

26Το αρκουδάκι «teddy bear» πήρε το όνομά του από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Θίοντορ Ρούζβελτ μετά από ένα κυνήγι το 1902. Το συγκεκριμένο περιστατικό που ενέπνευσε το παιχνίδι σχετιζόταν με την άρνηση του Ρούζβελτ να κάνει τι;

Να πυροβολήσει μια αρκούδα που την είχαν δέσει σε ένα δέντρο για να τη σκοτώσει

Σε ένα κυνήγι στον Μισισιπή τον Νοέμβριο του 1902, οι βοηθοί του Ρούζβελτ στρίμωξαν, χτύπησαν με ρόπαλα και έδεσαν μια αμερικανική μαύρη αρκούδα σε μια ιτιά για να την πυροβολήσει, αφού δεν είχε βρει κανένα θήραμα. Ο Ρούζβελτ αρνήθηκε, θεωρώντας το αντιαθλητικό. Μια πολιτική γελοιογραφία του Clifford Berryman απεικόνισε τη σκηνή, που ενέπνευσε έναν κατασκευαστή παιχνιδιών από το Μπρούκλιν, τον Morris Michtom, να φτιάξει λούτρινα αρκουδάκια που τα ονόμασε «Teddy’s bears».

27Στην Ιαπωνία υπάρχει μια καθιερωμένη έννοια, το «kuuki wo yomu», που σημαίνει «διαβάζω τον αέρα» και περιγράφει την άρρητη κοινωνική πίεση να προσαρμόζεται κανείς στην ανείπωτη διάθεση της ομάδας. Ποια συντομογραφία τριών γραμμάτων χρησιμοποιούν οι νεότεροι Ιάπωνες όταν κάποιος αποτυγχάνει παταγωδώς να «διαβάσει τον αέρα»;

KY (από το «kuuki yomenai», που σημαίνει «δεν μπορεί να διαβάσει τον αέρα»)

Η ιαπωνική συντομογραφία KY, από το «kuuki yomenai», περιγράφει κάποιον που δεν αντιλαμβάνεται την κοινωνική ατμόσφαιρα ενός χώρου. Ο όρος έγινε ευρέως γνωστός στην ιαπωνική ποπ κουλτούρα τη δεκαετία του 2000 και γέννησε ένα μικρό είδος συμβουλών καλής συμπεριφοράς. Αντανακλά τη μεγάλη πολιτισμική σημασία που δίνει η Ιαπωνία στη μη λεκτική, εξαρτημένη από το πλαίσιο κοινωνική ευαισθησία ως ένδειξη ικανότητας και διακριτικότητας.

28Η παλαιότερη γνωστή γραπτή συνταγή στον κόσμο είναι για μπίρα. Περίπου πόσο παλιά είναι και σε ποιο μέσο διασώθηκε;

Περίπου 3.900 ετών, σε μια σουμεριακή πήλινη πινακίδα (ο Ύμνος στη Νινκάσι)

Ο Ύμνος στη Νινκάσι, που χρονολογείται γύρω στο 1800 π.Χ. και βρέθηκε χαραγμένος σε μια σουμεριακή πήλινη πινακίδα, περιέχει μια λεπτομερή συνταγή παρασκευής μπίρας ως ύμνο προς τη Νινκάσι, τη σουμεριακή θεά της ζυθοποιίας. Ο ύμνος περιγράφει όλη τη διαδικασία, από την παρασκευή του bappir (ψωμί που χρησιμοποιούνταν για τη ζύμωση) μέχρι το φιλτράρισμα της έτοιμης μπίρας. Είναι η παλαιότερη σωζόμενη γραπτή συνταγή κάθε είδους.

29Η προέλευση του συμβόλου με τις τρεις μπάλες έξω από τα ενεχυροδανειστήρια αποδίδεται σε ποια ιταλική οικογένεια τραπεζιτών;

Στους Μεδίκους της Φλωρεντίας

Το σύμβολο με τις τρεις χρυσές μπάλες που συνδέεται με τα ενεχυροδανειστήρια αποδίδεται παραδοσιακά στην οικογένεια των Μεδίκων, το οικόσημο της οποίας είχε τρεις ή περισσότερες σφαίρες (αρχικά βυζαντινά νομίσματα, που συμβόλιζαν χρήματα). Καθώς η τραπεζική δραστηριότητα των Μεδίκων απλωνόταν στην Ευρώπη, το σύμβολο συνδέθηκε με τον δανεισμό χρημάτων και τελικά με τα ενεχυροδανειστήρια. Κάποιοι ιστορικοί το συνδέουν εναλλακτικά με τον Άγιο Νικόλαο, που κατά την παράδοση πέταξε σακουλάκια με χρυσό από ένα παράθυρο για να δώσει προίκα σε τρεις φτωχές αδελφές.

30Το Μπουτάν μετρά την εθνική επιτυχία με την «Ακαθάριστη Εθνική Ευτυχία» αντί για το ΑΕΠ. Ποιος βασιλιάς του Μπουτάν επινόησε τον όρο και σε ποια δεκαετία;

Ο βασιλιάς Τζίγκμε Σίνγκιε Γουάνγκτσουκ, τη δεκαετία του 1970

Ο Τζίγκμε Σίνγκιε Γουάνγκτσουκ, που έγινε ο τέταρτος βασιλιάς του Μπουτάν σε ηλικία 16 ετών το 1972, επινόησε τη φράση «Ακαθάριστη Εθνική Ευτυχία», σύμφωνα με αναφορές σε μια συνέντευξη το 1979, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη του Μπουτάν πρέπει να μετριέται με την ευημερία των ανθρώπων του και όχι μόνο με την οικονομική παραγωγή. Η έννοια αργότερα αποκρυσταλλώθηκε σε τέσσερις πυλώνες και εννέα τομείς και έχει αναφερθεί από οικονομολόγους και κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο ως εναλλακτικό πλαίσιο ανάπτυξης.

Άνοιγμα στον επεξεργαστή

Ερωτήσεις γενικών γνώσεων για pub quiz με απαντήσεις

137 ερωτήσεις σε αυτόν τον γύρο. 30 παρακάτω με απαντήσεις· κληρώστε τις υπόλοιπες στη γεννήτρια.

1Μέχρι και το τουρνουά του 2022, ποια χώρα είχε κερδίσει τα περισσότερα Παγκόσμια Κύπελλα FIFA, με πέντε;

Βραζιλία

Η Βραζιλία κέρδισε το Παγκόσμιο Κύπελλο το 1958, το 1962, το 1970, το 1994 και το 2002. Μέχρι το 2022 ακολουθούσαν η Γερμανία και η Ιταλία με τέσσερις τίτλους η καθεμία, και η Βραζιλία είχε συμμετάσχει σε κάθε τουρνουά που έγινε ποτέ.

2Πόσα Ολυμπιακά μετάλλια συνολικά κέρδισε ο κολυμβητής Μάικλ Φελπς, περισσότερα από κάθε άλλον Ολυμπιονίκη στην ιστορία;

28

Ο Φελπς αγωνίστηκε σε πέντε Ολυμπιακούς Αγώνες από το 2000 έως το 2016 και κέρδισε 28 μετάλλια, ρεκόρ 23 από αυτά χρυσά. Δεύτερη στη λίστα όλων των εποχών είναι η αθλήτρια της ενόργανης γυμναστικής Λαρίσα Λατινίνα με 18.

3Σε ποια μεγάλη διοργάνωση στίβου έκανε ο Γιουσέιν Μπολτ το παγκόσμιο ρεκόρ των 9,58 δευτερολέπτων στα 100 μέτρα;

Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2009 στο Βερολίνο

Ο Μπολτ βελτίωσε το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ από 9,69 σε 9,58 στις 16 Αυγούστου 2009, στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του Βερολίνου, τη μεγαλύτερη βελτίωση του ρεκόρ στην εποχή της ηλεκτρονικής χρονομέτρησης.

4Πόσους τίτλους στο απλό του Wimbledon κέρδισε ο Ρότζερ Φέντερερ από το 2003 έως το 2017, ρεκόρ στους άνδρες όταν αποσύρθηκε το 2022;

8

Ο Φέντερερ κέρδισε το Wimbledon το 2003, το 2004, το 2005, το 2006, το 2007, το 2009, το 2012 και το 2017, ξεπερνώντας τους επτά τίτλους του Πιτ Σάμπρας, το ρεκόρ των ανδρών στην Open Era. Ήταν ακόμη το ρεκόρ των ανδρών όταν αποσύρθηκε το 2022.

5Με ποιο όνομα κέρδισε ο Μοχάμεντ Άλι Ολυμπιακό χρυσό μετάλλιο το 1960;

Κάσιους Κλέι

Ο Άλι, τότε 18 ετών, αγωνίστηκε ως Κάσιους Μάρσελους Κλέι Τζούνιορ και κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στα ημιβαρέα στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης. Άλλαξε το όνομά του σε Μοχάμεντ Άλι το 1964, αφού ασπάστηκε το Ισλάμ και νίκησε τον Σόνι Λίστον για τον τίτλο στα βαρέα βάρη.

6Η Σερένα Γουίλιαμς κατέχει το ρεκόρ της Open Era στους τίτλους Grand Slam στο απλό γυναικών. Πόσους κέρδισε;

23

Η Γουίλιαμς κέρδισε 23 τίτλους Grand Slam στο απλό στην Open Era, ανάμεσά τους επτά Australian Open, τρία Roland Garros, επτά Wimbledon και έξι US Open. Κατείχε και τους τέσσερις μεγάλους τίτλους ταυτόχρονα από το 2014 έως το 2015, κάτι που έμεινε γνωστό ως «Serena Slam».

Εμφάνιση 24 ακόμη ερωτήσεων για pub quizΕμφάνιση λιγότερων
7Ο Τάιγκερ Γουντς κέρδισε το πέμπτο του Masters το 2019. Ποιος γκολφέρ κατέχει το ρεκόρ με έξι τίτλους Masters, τον τελευταίο το 1986;

Τζακ Νίκλαους

Ο Τζακ Νίκλαους κέρδισε το Masters το 1963, το 1965, το 1966, το 1972, το 1975 και, περίφημα, το 1986 σε ηλικία 46 ετών, και έγινε ο γηραιότερος νικητής του Masters. Ο Γουντς κέρδισε τα πέντε πράσινα σακάκια του το 1997, το 2001, το 2002, το 2005 και το 2019.

8Μέχρι και τη σεζόν 2024 του NFL, ποιες δύο ομάδες μοιράζονταν το ρεκόρ των περισσότερων νικών στο Super Bowl, με έξι η καθεμία;

Οι New England Patriots και οι Pittsburgh Steelers

Οι Steelers κέρδισαν το Super Bowl για τις σεζόν 1974, 1975, 1978, 1979, 2005 και 2008· οι Patriots για τις σεζόν 2001, 2003, 2004, 2014, 2016 και 2018. Και οι δύο είχαν έξι πρωταθλήματα μέχρι και τη σεζόν 2024.

9Ποιος Αργεντινός σταρ σκόραρε δύο φορές στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2022, οδηγώντας τη χώρα του στον τρίτο της τίτλο;

Λιονέλ Μέσι

Ο Μέσι σκόραρε με πέναλτι στο πρώτο ημίχρονο και με ένα γκολ στην παράταση κόντρα στη Γαλλία στον τελικό του Κατάρ το 2022, τον οποίο η Αργεντινή κέρδισε 4-2 στα πέναλτι μετά από ισοπαλία 3-3. Ο Μέσι τελείωσε το τουρνουά με επτά γκολ και κέρδισε τη Χρυσή Μπάλα ως ο καλύτερος παίκτης.

10Ο Ντέιβιντ Μπέκαμ σκόραρε με την Αγγλία στα Παγκόσμια Κύπελλα του 1998, του 2002 και του 2006, ο πρώτος Άγγλος παίκτης που σκόραρε σε τρία. Πόσες συμμετοχές είχε με την εθνική ομάδα;

115

Ο Μπέκαμ έκανε 115 συμμετοχές από το 1996 έως το 2009, σκόραρε 17 γκολ και ήταν αρχηγός της Αγγλίας 59 φορές. Τα γκολ του στα Παγκόσμια Κύπελλα ήταν κόντρα στην Κολομβία το 1998, την Αργεντινή το 2002 και τον Ισημερινό το 2006.

11Το Λονδίνο φιλοξένησε τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες το 1908, το 1948 και το 2012. Ποια πόλη έγινε, μέχρι το 2024, η μόνη άλλη πόλη που φιλοξένησε τρεις Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες;

Το Παρίσι

Το Παρίσι φιλοξένησε τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες το 1900, το 1924 και το 2024, φτάνοντας το ρεκόρ του Λονδίνου με τρεις διοργανώσεις. Το Λονδίνο ήταν η πρώτη πόλη που το πέτυχε, αλλά το Παρίσι το έφτασε με τη διοργάνωση του 2024.

12Πόσοι τίτλοι του Tour de France αφαιρέθηκαν από τον Λανς Άρμστρονγκ το 2012, μετά από έρευνα για ντόπινγκ;

7

Ο Άρμστρονγκ είχε κατακτήσει επτά συνεχόμενες νίκες στο Tour de France από το 1999 έως το 2005, ρεκόρ για την εποχή. Στις 22 Οκτωβρίου 2012 η UCI του αφαίρεσε επίσημα και τους επτά τίτλους, αφού η Αμερικανική Υπηρεσία Αντιντόπινγκ δημοσίευσε στοιχεία για συστηματικό ντόπινγκ με EPO, στεροειδή και μεταγγίσεις αίματος.

13Ποιος παίκτης του NHL κατείχε το ρεκόρ όλων των εποχών σε γκολ κανονικής περιόδου πριν το καταρρίψει ο Αλεξάντερ Οβετσκίν τον Απρίλιο του 2025;

Γουέιν Γκρέτσκι

Ο Γκρέτσκι σκόραρε 894 γκολ κανονικής περιόδου σε 1.487 αγώνες, ένα ρεκόρ που άντεξε 26 χρόνια μετά την απόσυρσή του το 1999. Ο Οβετσκίν το κατέρριψε τον Απρίλιο του 2025. Ο Γκρέτσκι κατέχει ακόμη 55 άλλα ρεκόρ του NHL, ανάμεσά τους 2.857 πόντους καριέρας, ένα ρεκόρ που πολλοί θεωρούν πραγματικά ακατάρριπτο.

14Ποια ταινία του Στίβεν Σπίλμπεργκ του 1993 κέρδισε επτά βραβεία Όσκαρ, ανάμεσά τους Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας;

Η λίστα του Σίντλερ

Η «Λίστα του Σίντλερ» αφηγείται την αληθινή ιστορία του Όσκαρ Σίντλερ, που έσωσε πάνω από χίλιους Εβραίους εργάτες στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος, και χάρισε στον Σπίλμπεργκ το πρώτο του Όσκαρ Σκηνοθεσίας. Η ταινία είχε συνολικά 12 υποψηφιότητες και κέρδισε επίσης για Φωτογραφία, Μουσική και Σενάριο.

15Το «Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ» (The Shawshank Redemption, 1994) έχει περάσει χρόνια στην πρώτη θέση της λίστας του IMDb με τις ψήφους των χρηστών. Ποιος συγγραφέας έγραψε την αρχική νουβέλα;

Στίβεν Κινγκ

Ο Φρανκ Ντάραμποντ διασκεύασε την ταινία από τη νουβέλα του Κινγκ του 1982 «Rita Hayworth and Shawshank Redemption». Παρότι απέτυχε στα ταμεία και έχασε και τις επτά υποψηφιότητές της για Όσκαρ, ανέβηκε στη λίστα των χρηστών του IMDb και κράτησε την πρώτη θέση για χρόνια.

16Ο Τομ Χανκς κέρδισε δύο συνεχόμενα Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου. Ποιες δύο ταινίες του χάρισαν τις διαδοχικές νίκες;

Φιλαδέλφεια (1993) και Φόρεστ Γκαμπ (1994)

Ο Χανκς κέρδισε για τον ρόλο ενός δικηγόρου με AIDS στη «Φιλαδέλφεια» στην 66η τελετή και στη συνέχεια για τον ομώνυμο ρόλο στο «Φόρεστ Γκαμπ» στην 67η. Είναι ένας από τους μόνο δύο ηθοποιούς που κέρδισαν διαδοχικά Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου, μαζί με τον Σπένσερ Τρέισι, που το έκανε το 1937 και το 1938.

17Η «Σιωπή των αμνών» (1991) έγινε μόλις η τρίτη ταινία στην ιστορία που κέρδισε τα πέντε μεγάλα Όσκαρ. Ποιος τη σκηνοθέτησε;

Τζόναθαν Ντέμι

Η ταινία του Ντέμι κέρδισε Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Α΄ Ανδρικού Ρόλου (Άντονι Χόπκινς), Α΄ Γυναικείου Ρόλου (Τζόντι Φόστερ) και Διασκευασμένου Σεναρίου, και μπήκε δίπλα στο «Συνέβη μια νύχτα» (1934) και στη «Φωλιά του κούκου» (1975) στη σπάνια σάρωση των πέντε μεγάλων βραβείων. Ο Χάνιμπαλ Λέκτερ του Χόπκινς εμφανίζεται στην οθόνη λιγότερο από 16 λεπτά.

18Το Pulp Fiction κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες το 1994. Ποιος το σκηνοθέτησε;

Κουέντιν Ταραντίνο

Η μη γραμμική αστυνομική ανθολογία του Ταραντίνο επικράτησε 22 άλλων υποψηφίων στο Φεστιβάλ Καννών του 1994, όπου πρόεδρος της επιτροπής ήταν ο Κλιντ Ίστγουντ. Η ταινία είχε επίσης επτά υποψηφιότητες για Όσκαρ, κέρδισε το Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου και έγινε η πρώτη ταινία της Miramax με εισπράξεις πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια.

19Ο «Τιτανικός» (1997) του Τζέιμς Κάμερον ήταν η πρώτη ταινία με παγκόσμιες εισπράξεις πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια. Πόσα βραβεία Όσκαρ κέρδισε;

11

Ο «Τιτανικός» ισοφάρισε το ρεκόρ όλων των εποχών του «Μπεν Χουρ», κερδίζοντας 11 από τις 14 υποψηφιότητές του για Όσκαρ, ανάμεσά τους Καλύτερης Ταινίας και Σκηνοθεσίας. Γυρισμένος με προϋπολογισμό ρεκόρ για την εποχή, 200 εκατομμύρια δολάρια, έφτασε να εισπράξει πάνω από 2,2 δισεκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως και κράτησε το ρεκόρ παγκόσμιων εισπράξεων για 12 χρόνια.

20Ο «Νονός» (1972) κέρδισε τρία Όσκαρ, ανάμεσά τους Καλύτερης Ταινίας. Ποιος τον σκηνοθέτησε;

Φράνσις Φορντ Κόπολα

Ο Κόπολα έγραψε το σενάριο μαζί με τον Μάριο Πούζο, διασκευάζοντας το μυθιστόρημα-μπεστ σέλερ του Πούζο. Στην 45η τελετή των Όσκαρ η ταινία κέρδισε Καλύτερης Ταινίας, Α΄ Ανδρικού Ρόλου για τον Μάρλον Μπράντο και Διασκευασμένου Σεναρίου. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Όσκαρ Σκηνοθεσίας εκείνη τη χρονιά πήγε στον Μπομπ Φόσι για το «Καμπαρέ».

21Στη σειρά «Τα Φιλαράκια», πώς λέγεται η καφετέρια όπου συναντιούνται τακτικά οι έξι βασικοί χαρακτήρες;

Central Perk

Το Central Perk είναι μια φανταστική καφετέρια στο Γκρίνουιτς Βίλατζ και ήταν ένα από τα δύο βασικά σημεία συνάντησης των πρωταγωνιστών στις δέκα σεζόν της σειράς, από το 1994 έως το 2004. Ο επαναλαμβανόμενος χαρακτήρας του μπαρίστα Γκάνθερ, που τον υποδύθηκε ο Τζέιμς Μάικλ Τάιλερ, επιλέχθηκε εν μέρει επειδή ήταν ο μόνος κομπάρσος που ήξερε να χειρίζεται τη μηχανή εσπρέσο.

22Ποια δραματική σειρά του AMC, δημιουργία του Βινς Γκίλιγκαν, προβλήθηκε για πέντε σεζόν από το 2008 έως το 2013 με τον Μπράιαν Κράνστον στον ρόλο ενός καθηγητή χημείας που γίνεται παραγωγός ναρκωτικών;

Breaking Bad

Το Breaking Bad παρακολουθούσε τη μεταμόρφωση του Γουόλτερ Γουάιτ από ήπιο καθηγητή χημείας λυκείου σε αδίστακτο παραγωγό μεθαμφεταμίνης. Ο Γκίλιγκαν δημιούργησε επίσης τη σειρά-πρίκουελ Better Call Saul (2015-2022). Το Breaking Bad είχε 62 επεισόδια στις πέντε σεζόν του.

23Το Game of Thrones πρόβαλε την αμφιλεγόμενη όγδοη και τελευταία σεζόν του το 2019. Πόσα επεισόδια είχε αυτή η τελευταία σεζόν;

6

Η τελευταία σεζόν ήταν μικρότερη από όλες τις προηγούμενες, με έξι επεισόδια από τις 14 Απριλίου έως τις 19 Μαΐου 2019. Οι προηγούμενες σεζόν είχαν δέκα επεισόδια η καθεμία, ενώ η έβδομη είχε επτά. Τα τέσσερα τελευταία επεισόδια διήρκεσαν όλα πάνω από 70 λεπτά, με το τρίτο να φτάνει τα 82 λεπτά, το μεγαλύτερο της σειράς.

24Ποια μακροχρόνια σειρά κινουμένων σχεδίων, που ξεκίνησε το 1989, κατέχει το ρεκόρ Guinness ως η μακροβιότερη σειρά μυθοπλασίας σε ώρα υψηλής τηλεθέασης;

Οι Σίμπσονς

Οι Σίμπσονς έκαναν πρεμιέρα στο Fox στις 17 Δεκεμβρίου 1989 και τον Απρίλιο του 2018 ξεπέρασαν το προηγούμενο ρεκόρ για σειρά μυθοπλασίας σε ώρα υψηλής τηλεθέασης, που κατείχε το γουέστερν Gunsmoke. Η σειρά έχει προβάλει πάνω από 800 επεισόδια σε περισσότερες από 35 σεζόν, οπότε είναι και η μακροβιότερη αμερικανική κωμική σειρά.

25Στην ταινία του 1986 «Κροκόδειλος Ντάντι», ο Πολ Χόγκαν λέει την εμβληματική ατάκα «Αυτό δεν είναι μαχαίρι. ΑΥΤΟ είναι μαχαίρι». Σε ποια πόλη διαδραματίζεται η σκηνή με τον ληστή;

Στη Νέα Υόρκη

Ο Μικ Ντάντι και η συντροφιά του, η Σου, βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν ληστή με ένα μικρό σουγιά σε έναν δρόμο της Νέας Υόρκης. Ο Ντάντι γελάει με την απειλή και βγάζει ένα τεράστιο μαχαίρι bowie. Ο Πολ Χόγκαν έγραψε ο ίδιος την ατάκα και αργότερα ξαφνιάστηκε όταν τη βρήκε να έχει μπει στην ποπ κουλτούρα σε όλο τον κόσμο.

26Ποιος Αμερικανός παρουσιαστής τηλεπαιχνιδιών παρουσίαζε το Jeopardy! για 37 σεζόν, από το 1984 μέχρι τον θάνατό του το 2020;

Άλεξ Τρεμπέκ

Ο Τρεμπέκ παρουσίαζε τη νέα εκδοχή του Jeopardy! από την πρεμιέρα της το 1984 και γύρισε το τελευταίο του επεισόδιο στις 29 Οκτωβρίου 2020, λίγες μέρες πριν πεθάνει από καρκίνο του παγκρέατος σε ηλικία 80 ετών. Παρουσίασε πάνω από 8.000 επεισόδια και έγινε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της αμερικανικής τηλεόρασης.

27Το Thriller του Μάικλ Τζάκσον θεωρείται ευρέως το άλμπουμ με τις περισσότερες πωλήσεις όλων των εποχών. Περίπου πόσα αντίτυπα έχει πουλήσει παγκοσμίως;

Περίπου 70 εκατομμύρια αντίτυπα

Το Thriller κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1982 και κέρδισε οκτώ βραβεία Grammy, ρεκόρ για την εποχή, στην τελετή του 1984, ανάμεσά τους Άλμπουμ της Χρονιάς. Οι παγκόσμιες πωλήσεις του υπολογίζονται σε 66 έως 70 εκατομμύρια αντίτυπα και τα Guinness World Records το αναγνωρίζουν ως το άλμπουμ με τις περισσότερες πωλήσεις όλων των εποχών.

28Το Bohemian Rhapsody των Queen έμεινε εννέα εβδομάδες στο νούμερο ένα στη Βρετανία όταν πρωτοκυκλοφόρησε. Ποια χρονιά πρωτοκυκλοφόρησε;

1975

Το Bohemian Rhapsody κυκλοφόρησε στις 31 Οκτωβρίου 1975, έφτασε στο νούμερο ένα στη Βρετανία στις 23 Νοεμβρίου και έμεινε εκεί εννέα εβδομάδες, κατακτώντας την πρώτη θέση των Χριστουγέννων. Επέστρεψε στο νούμερο ένα για πέντε ακόμη εβδομάδες μετά τον θάνατο του Φρέντι Μέρκιουρι το 1991, ως δεύτερο χριστουγεννιάτικο νούμερο ένα.

29Σε ποιο άλμπουμ των Led Zeppelin, που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1971, βρίσκεται το Stairway to Heaven;

Led Zeppelin IV

Το τέταρτο στούντιο άλμπουμ χωρίς τίτλο, γνωστό σε όλους ως Led Zeppelin IV, κυκλοφόρησε στις 8 Νοεμβρίου 1971 και έχει ως κεντρικό κομμάτι το Stairway to Heaven. Ο Τζίμι Πέιτζ έγραψε τα μέρη της κιθάρας και ο Ρόμπερτ Πλαντ τους στίχους στις ηχογραφήσεις στο Headley Grange του Χάμπσαϊρ. Το άλμπουμ έχει πουλήσει πάνω από 37 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως.

30Το άλμπουμ Nevermind των Nirvana του 1991 εκτόπισε ποιον καλλιτέχνη από την πρώτη θέση του Billboard 200 τον Ιανουάριο του 1992;

Τον Μάικλ Τζάκσον

Το Nevermind, που κυκλοφόρησε στις 24 Σεπτεμβρίου 1991, ξεπέρασε κάθε προσδοκία και εκτόπισε το Dangerous του Μάικλ Τζάκσον από την κορυφή του Billboard 200 τον Ιανουάριο του 1992. Στο πρώτο σινγκλ, το Smells Like Teen Spirit, αποδίδεται ότι έφερε το grunge και την εναλλακτική ροκ στο ευρύ κοινό.

Άνοιγμα στον επεξεργαστή

Ερωτήσεις γενικών γνώσεων

124 ερωτήσεις σε αυτόν τον γύρο. 30 παρακάτω με απαντήσεις· κληρώστε τις υπόλοιπες στη γεννήτρια.

1Ποιο μέρος του κυττάρου αποκαλείται συχνά «το εργοστάσιο ενέργειας του κυττάρου», επειδή παράγει το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς του;

Τα μιτοχόνδρια

Τα μιτοχόνδρια παράγουν το μεγαλύτερο μέρος του ATP του κυττάρου, του μορίου που τροφοδοτεί την κυτταρική δραστηριότητα, μέσω μιας διαδικασίας που λέγεται κυτταρική αναπνοή. Το παρατσούκλι «εργοστάσιο ενέργειας» χρονολογείται από τη δεκαετία του 1950.

2Ποιο είναι το πιο άφθονο αέριο στην ατμόσφαιρα της Γης, που αποτελεί περίπου το 78% του αέρα;

Το άζωτο

Το άζωτο αντιστοιχεί περίπου στο 78% της ατμόσφαιρας κατ’ όγκο, πολύ περισσότερο από το οξυγόνο, που είναι περίπου 21%. Παρότι μας περιβάλλει, το ατμοσφαιρικό άζωτο είναι σε μεγάλο βαθμό αδρανές και δεν μπορεί να το χρησιμοποιήσει η πλειονότητα των ζωντανών οργανισμών μέχρι να «δεσμευτεί» σε άλλες ενώσεις.

3Ποιος φυσικός ανέπτυξε τη θεωρία της σχετικότητας και τη διάσημη εξίσωση μάζας-ενέργειας E = mc^2;

Άλμπερτ Αϊνστάιν

Ο Αϊνστάιν δημοσίευσε την ειδική θεωρία της σχετικότητας το 1905, εισάγοντας την εξίσωση E = mc^2, και τη γενική θεωρία της σχετικότητας το 1915. Το έργο του άλλαξε τη σύγχρονη κατανόηση του χώρου, του χρόνου και της βαρύτητας.

4Ποια μονάδα μετρά τη συχνότητα των ηχητικών κυμάτων και χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει το εύρος της ανθρώπινης ακοής;

Το χερτζ

Το χερτζ (Hz) μετρά κύκλους ανά δευτερόλεπτο. Οι άνθρωποι συνήθως ακούν ήχους από 20 Hz έως 20.000 Hz. Η μονάδα πήρε το όνομά της από τον Γερμανό φυσικό Χάινριχ Χερτζ, που πρώτος απέδειξε οριστικά την ύπαρξη των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων το 1887.

5Ποιο μέρος του ανθρώπινου σώματος παράγει ινσουλίνη;

Το πάγκρεας

Η ινσουλίνη παράγεται από τα β-κύτταρα των νησιδίων του Λάνγκερχανς στο πάγκρεας. Ρυθμίζει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, επιτρέποντας στα κύτταρα να απορροφούν σάκχαρο. Η αποτυχία αυτού του συστήματος οδηγεί στον σακχαρώδη διαβήτη, που επηρεάζει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

6Πώς λέγεται η δύναμη που κρατά τους πλανήτες σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο;

Η βαρύτητα

Η βαρύτητα είναι η ελκτική δύναμη ανάμεσα σε μάζες που περιγράφεται από τον νόμο της παγκόσμιας έλξης του Νεύτωνα και αργότερα βελτιώθηκε με τη γενική σχετικότητα του Αϊνστάιν. Η τεράστια μάζα του Ήλιου δημιουργεί ένα βαρυτικό πεδίο αρκετά ισχυρό ώστε να κρατά και τους οκτώ πλανήτες σε σταθερές ελλειπτικές τροχιές.

Εμφάνιση 24 ακόμη ερωτήσεων γενικών γνώσεωνΕμφάνιση λιγότερων
7Στην τεχνολογία πλοήγησης, τι σημαίνει η συντομογραφία «GPS»;

Global Positioning System (Παγκόσμιο Σύστημα Εντοπισμού Θέσης)

Το GPS είναι ένα δορυφορικό σύστημα πλοήγησης που λειτουργούν οι Ηνωμένες Πολιτείες και επιτρέπει σε έναν δέκτη να υπολογίζει την ακριβή θέση του οπουδήποτε στη Γη, χρησιμοποιώντας σήματα χρονισμού από ένα δίκτυο δορυφόρων σε τροχιά.

8Ποια ομάδα αίματος είναι γνωστή ως ο «παγκόσμιος δότης» για μεταγγίσεις ερυθρών αιμοσφαιρίων;

Η O αρνητική

Το αίμα O αρνητικό δεν έχει ούτε αντιγόνα A και B στα ερυθρά αιμοσφαίρια ούτε τον παράγοντα Rh, οπότε μπορεί να μεταγγιστεί σε ασθενείς οποιασδήποτε ομάδας αίματος χωρίς να προκαλέσει ανοσολογική αντίδραση. Είναι εξαιρετικά σημαντικό στα επείγοντα, όταν η ομάδα αίματος του ασθενούς είναι άγνωστη.

9Ποια τεχνολογία επιτρέπει στους υπολογιστές να επικοινωνούν μέσω του διαδικτύου χωρίζοντας τα δεδομένα σε μικρά πακέτα;

Η μεταγωγή πακέτων

Η μεταγωγή πακέτων χωρίζει τα δεδομένα σε μικρά τμήματα που ταξιδεύουν ανεξάρτητα μέσα σε ένα δίκτυο και ξανασυναρμολογούνται στον προορισμό. Αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1960, αποτελεί τη βάση του πρωτοκόλλου TCP/IP του διαδικτύου και είναι πολύ πιο αποδοτική από τις παλαιότερες μεθόδους μεταγωγής κυκλώματος.

10Πώς λέγεται το στρώμα της ατμόσφαιρας όπου εκδηλώνονται τα καιρικά φαινόμενα;

Τροπόσφαιρα

Η τροπόσφαιρα είναι το χαμηλότερο στρώμα της ατμόσφαιρας της Γης και εκτείνεται περίπου 12 km πάνω από την επιφάνεια. Περιέχει περίπου το 75% της μάζας της ατμόσφαιρας και σχεδόν όλους τους υδρατμούς της, γι’ αυτό εκεί εκδηλώνονται σχεδόν όλα τα καιρικά φαινόμενα.

11Ποιο από τα θαύματα του αρχαίου κόσμου στεκόταν στην είσοδο του λιμανιού της Ρόδου;

Ο Κολοσσός της Ρόδου

Ο Κολοσσός της Ρόδου ήταν ένα γιγάντιο χάλκινο άγαλμα του θεού Ήλιου, που ολοκληρώθηκε γύρω στο 280 π.Χ., αφού η Ρόδος άντεξε την πολιορκία ενός έτους από τον Δημήτριο τον Πολιορκητή. Με ύψος περίπου 33 μέτρα, στάθηκε μόλις 54 χρόνια πριν τον γκρεμίσει ένας σεισμός το 226 π.Χ.

12Σε ποιον αιώνα έφτασε στην Ευρώπη ο Μαύρος Θάνατος, σκοτώνοντας περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού της;

Τον 14ο αιώνα

Ο Μαύρος Θάνατος σάρωσε την Ευρώπη από το 1347 έως το 1351, μεταφερόμενος από ψύλλους σε αρουραίους πάνω σε εμπορικά πλοία. Τον προκάλεσε το βακτήριο Yersinia pestis και εκτιμάται ότι σκότωσε το 30 έως 60% του πληθυσμού της Ευρώπης, αλλάζοντας τον κοινωνικό, οικονομικό και θρησκευτικό ιστό της ηπείρου.

13Ποιος είναι ο τίτλος του πρώτου μυθιστορήματος του Κάρολου Ντίκενς, που εκδόθηκε το 1836;

Τα Χαρτιά του Πίκγουικ

Τα «Μεταθανάτια χαρτιά του Ομίλου Πίκγουικ» εκδόθηκαν σε μηνιαίες συνέχειες το 1836 και το 1837 και ήταν το πρώτο ολοκληρωμένο μυθιστόρημα του Ντίκενς. Η κωμική ιστορία του κυρίου Πίκγουικ και των φίλων του έγινε εκδοτικό φαινόμενο και ξεκίνησε μία από τις σπουδαιότερες καριέρες της λογοτεχνίας.

14Ποια αυτοκρατορία κατασκεύασε το οδικό δίκτυο γνωστό ως «Βασιλική Οδός», από τις Σάρδεις έως τα Σούσα;

Η Περσική Αυτοκρατορία (των Αχαιμενιδών)

Η Βασιλική Οδός κατασκευάστηκε επί βασιλείας του Δαρείου Α΄ γύρω στο 500 π.Χ. και εκτεινόταν σε περίπου 2.700 km μέσα στην Περσική Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών. Με σταθμούς αλλαγής για τους βασιλικούς ταχυδρόμους, επέτρεπε στα μηνύματα να φτάνουν από τις Σάρδεις στα Σούσα σε περίπου επτά ημέρες, ενώ οι απλοί ταξιδιώτες χρειάζονταν τρεις μήνες.

15Ποια χρονιά εκδόθηκε για πρώτη φορά το μυθιστόρημα της Τζέιν Όστεν «Περηφάνια και προκατάληψη»;

1813

Το «Περηφάνια και προκατάληψη» εκδόθηκε στις 28 Ιανουαρίου 1813 από τον T. Egerton του Λονδίνου. Η Όστεν είχε γράψει ένα πρώτο προσχέδιο με τίτλο «Πρώτες εντυπώσεις» το 1797. Η διάσημη εναρκτήρια φράση του μυθιστορήματος για έναν εργένη με μεγάλη περιουσία είναι από τις πιο γνωστές της αγγλικής λογοτεχνίας.

16Πώς ονομάστηκε η περίοδος πολιτισμικής αναγέννησης που ξεκίνησε στην Ιταλία τον 14ο αιώνα και αργότερα εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη;

Η Αναγέννηση

Η Αναγέννηση (Renaissance, από τη γαλλική λέξη για την «αναγέννηση») ήταν ένα πολιτισμικό κίνημα που κάλυψε περίπου τον 14ο έως τον 17ο αιώνα. Ξεκίνησε από τη Φλωρεντία και άλλες ιταλικές πόλεις-κράτη και έφερε ανανεωμένο ενδιαφέρον για την κλασική ελληνική και ρωμαϊκή σκέψη, οδηγώντας σε εντυπωσιακή πρόοδο στην τέχνη, την αρχιτεκτονική, τη λογοτεχνία και την επιστήμη.

17Ποιος έγραψε το επικό ποίημα «Η Θεία Κωμωδία», που περιγράφει ένα ταξίδι στην Κόλαση, στο Καθαρτήριο και στον Παράδεισο;

Δάντης Αλιγκιέρι

Ο Δάντης Αλιγκιέρι έγραψε τη «Θεία Κωμωδία» από το 1308 μέχρι τον θάνατό του το 1321. Το τρίμερο ποίημα, με τα μέρη Κόλαση, Καθαρτήριο και Παράδεισος, θεωρείται το σπουδαιότερο έργο της ιταλικής λογοτεχνίας και θεμελιώδες κείμενο του δυτικού πολιτισμού, καθώς και ορόσημο στην εξέλιξη της ιταλικής γλώσσας.

18Ποιος Άγγλος βασιλιάς υπέγραψε τη Μάγκνα Κάρτα το 1215;

Ο βασιλιάς Ιωάννης

Ο βασιλιάς Ιωάννης σφράγισε τη Μάγκνα Κάρτα στο Ράνιμιντ στις 15 Ιουνίου 1215, υπό την πίεση εξεγερμένων βαρόνων. Καθιέρωσε για πρώτη φορά ότι και ο βασιλιάς υπόκειται στο κράτος δικαίου. Αρκετές διατάξεις της, μεταξύ αυτών οι εγγυήσεις δίκαιης δίκης, επηρεάζουν ακόμη και σήμερα το συνταγματικό δίκαιο.

19Στο μυθιστόρημα του Τζορτζ Όργουελ «1984», πώς λέγεται το ολοκληρωτικό υπερκράτος όπου διαδραματίζεται η ιστορία;

Ωκεανία

Η Ωκεανία είναι ένα από τα τρία ολοκληρωτικά υπερκράτη στο δυστοπικό μυθιστόρημα του Όργουελ, που εκδόθηκε το 1949. Την κυβερνούν ο «Μεγάλος Αδελφός» και το Κόμμα και περιλαμβάνει τα Βρετανικά Νησιά, την αμερικανική ήπειρο και τμήματα της Αφρικής και της Αυστραλασίας. Το μυθιστόρημα έπλασε όρους όπως «διπλή σκέψη», «έγκλημα σκέψης» και «Νέα Γλώσσα», που χρησιμοποιούνται ακόμη καθημερινά.

20Ποιος πολιτισμός έχτισε την πόλη Μάτσου Πίτσου στα βουνά του σημερινού Περού;

Οι Ίνκας

Το Μάτσου Πίτσου χτίστηκε από τον αυτοκράτορα των Ίνκας Πατσακούτι γύρω στο 1450 μ.Χ. και εγκαταλείφθηκε περίπου έναν αιώνα αργότερα, πιθανότατα κατά την ισπανική κατάκτηση. Σε υψόμετρο περίπου 2.430 μέτρων στις Άνδεις, έμεινε άγνωστο στον έξω κόσμο μέχρι που ο Χάιραμ Μπίνγκαμ το έφερε στη διεθνή προσοχή το 1911.

21Ποια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα χωρίζεται από τον Δούναβη στα δύο ιστορικά της μισά, τη Βούδα και την Πέστη;

Η Βουδαπέστη

Η Βουδαπέστη, πρωτεύουσα της Ουγγαρίας, δημιουργήθηκε το 1873 με την ένωση της Βούδας και της Όμπουντα στη δυτική όχθη του Δούναβη με την Πέστη στην ανατολική όχθη.

22Ποια είναι η μεγαλύτερη χώρα του κόσμου σε έκταση, η μόνη που εκτείνεται σε έντεκα ζώνες ώρας;

Η Ρωσία

Η Ρωσία καλύπτει περίπου 17 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, κάτι που την κάνει μακράν τη μεγαλύτερη χώρα της Γης σε έκταση και το μόνο κράτος που εκτείνεται σε έντεκα ζώνες ώρας.

23Η αρχαία πόλη Πέτρα, με τις μνημειακές προσόψεις της σκαλισμένες σε ροδοκόκκινο βράχο, είναι διάσημος αρχαιολογικός χώρος σε ποια σημερινή χώρα;

Ιορδανία

Η Πέτρα ήταν η πρωτεύουσα του βασιλείου των Ναβαταίων πριν από περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια και σήμερα είναι το πιο δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο της Ιορδανίας.

24Ποια πολιτεία των ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη σε συνολική έκταση, πάνω από δύο φορές μεγαλύτερη από το Τέξας;

Η Αλάσκα

Η Αλάσκα καλύπτει περίπου 1,7 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα και είναι η μεγαλύτερη πολιτεία των ΗΠΑ σε έκταση, μεγαλύτερη από τις τρεις επόμενες μεγαλύτερες πολιτείες μαζί, αν και από τις πιο αραιοκατοικημένες.

25Πώς λέγεται η μεγάλη έρημος που καλύπτει μεγάλο μέρος της βόρειας Αφρικής;

Η Σαχάρα

Η Σαχάρα είναι η μεγαλύτερη θερμή έρημος του κόσμου και καλύπτει περίπου 9,2 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα σε 11 αφρικανικές χώρες. Το όνομα προέρχεται από την αραβική λέξη «sahra», που σημαίνει έρημος. Παρά τη φήμη της ως άνυδρης, περιλαμβάνει βουνά, οάσεις και στοιχεία ότι κάποτε ήταν πολύ πιο πράσινη.

26Ποιες δύο χώρες μοιράζονται τα μακρύτερα χερσαία σύνορα στον κόσμο;

Ο Καναδάς και οι Ηνωμένες Πολιτείες

Τα σύνορα Καναδά-ΗΠΑ εκτείνονται σε περίπου 8.891 km και είναι τα μακρύτερα διεθνή χερσαία σύνορα στον κόσμο. Ακολουθούν τον 49ο παράλληλο σε μεγάλο μέρος του μήκους τους και ξεχωρίζουν επειδή δεν φυλάσσονται στρατιωτικά, κάτι που αντανακλά την ειρηνική σχέση των δύο χωρών.

27Σε ποια θάλασσα βρίσκεται το νησί της Κρήτης;

Στη Μεσόγειο Θάλασσα

Η Κρήτη βρίσκεται στην ανατολική Μεσόγειο και είναι το μεγαλύτερο από τα ελληνικά νησιά. Ήταν η κοιτίδα του Μινωικού πολιτισμού, ενός από τους πρώτους προηγμένους πολιτισμούς της Ευρώπης, που άκμασε από περίπου το 2700 έως το 1450 π.Χ. και γέννησε τους μύθους του Μινώταυρου και του λαβύρινθου.

28Πώς λέγεται η οροσειρά που αποτελεί το φυσικό σύνορο ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία;

Τα Ουράλια Όρη

Τα Ουράλια Όρη διασχίζουν τη Ρωσία από βορρά προς νότο σε μήκος περίπου 2.500 km και θεωρούνται συμβατικά το όριο ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία. Είναι από τις παλαιότερες οροσειρές του κόσμου και είναι πλούσια σε ορυκτούς πόρους, όπως σιδηρομετάλλευμα και άνθρακα.

29Ποια αφρικανική χώρα έχει τις περισσότερες πυραμίδες στον κόσμο, ακόμη περισσότερες από την Αίγυπτο;

Το Σουδάν

Το Σουδάν έχει περίπου 200 έως 255 αρχαίες πυραμίδες, περισσότερες από τις περίπου 130 της Αιγύπτου. Τις έχτισαν οι ηγεμόνες του νουβικού βασιλείου του Κους, με μεταγενέστερη πρωτεύουσα τη Μερόη, από περίπου το 700 π.Χ. έως το 350 μ.Χ., και είναι πιο απότομες και στενότερες από τις αιγυπτιακές πυραμίδες.

30Η Κωνσταντινούπολη απλώνεται σε δύο ηπείρους. Ποιες είναι;

Η Ευρώπη και η Ασία

Η Κωνσταντινούπολη είναι η μόνη μεγάλη πόλη του κόσμου που απλώνεται σε δύο ηπείρους, εκατέρωθεν του Βοσπόρου, του στενού που χωρίζει την Ευρώπη από την Ασία. Η ευρωπαϊκή πλευρά ήταν η αρχαία πόλη της Κωνσταντινούπολης, ενώ η ασιατική πλευρά είναι γνωστή ως Ανατολία ή Μικρά Ασία. Η πόλη ήταν πρωτεύουσα τριών διαδοχικών αυτοκρατοριών: της Ρωμαϊκής, της Βυζαντινής και της Οθωμανικής.

Άνοιγμα στον επεξεργαστή

Τελικός γύρος: δύσκολες ερωτήσεις γενικών γνώσεων που δυσκολεύουν και τους ειδικούς

114 ερωτήσεις σε αυτόν τον γύρο. 30 παρακάτω με απαντήσεις· κληρώστε τις υπόλοιπες στη γεννήτρια.

1Πώς ονομαζόταν ο νομικός κώδικας που εξέδωσε ο βυζαντινός αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α΄ το 529 μ.Χ., συγκεντρώνοντας αιώνες ρωμαϊκού δικαίου;

Το Corpus Juris Civilis (Ιουστινιάνειος Κώδικας)

Το Corpus Juris Civilis, που συντάχθηκε επί Ιουστινιανού Α΄ από το 529 έως το 534 μ.Χ., συστηματοποίησε πάνω από 1.000 χρόνια ρωμαϊκής νομικής παράδοσης σε τέσσερα μέρη. Έγινε το θεμέλιο του αστικού δικαίου στην ηπειρωτική Ευρώπη και παραμένει η βάση των νομικών συστημάτων της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και δεκάδων άλλων χωρών σήμερα.

2Ποιος κατακτητής από την Κεντρική Ασία λεηλάτησε το Δελχί το 1398, σκοτώνοντας, σύμφωνα με τις πηγές, δεκάδες χιλιάδες κατοίκους του;

Ο Τιμούρ (Ταμερλάνος)

Ο Τιμούρ, γνωστός και ως Ταμερλάνος, οδήγησε τις δυνάμεις του στο Σουλτανάτο του Δελχί το 1398, σφάζοντας μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Σύγχρονες πηγές της εποχής περιγράφουν τεράστιες πυρές με σώματα και την πόλη σχεδόν ακατοίκητη για χρόνια. Η επιδρομή είναι από τα πιο καταστροφικά γεγονότα στην ιστορία του Δελχί και αποδυνάμωσε σοβαρά τη δυναστεία των Τουγλάκ.

3Η μάχη της Άντουα το 1896, μια αποφασιστική νίκη της Αιθιοπίας, έβαλε τέλος σε απόπειρα εισβολής ποιας ευρωπαϊκής δύναμης;

Της Ιταλίας

Στη μάχη της Άντουα, την 1η Μαρτίου 1896, οι αιθιοπικές δυνάμεις του αυτοκράτορα Μενελίκ Β΄ νίκησαν κατά κράτος τον ιταλικό στρατό εισβολής, σκοτώνοντας ή αιχμαλωτίζοντας περίπου το μισό ιταλικό σώμα. Ήταν η σημαντικότερη αφρικανική στρατιωτική νίκη επί ευρωπαϊκής αποικιακής δύναμης στη διάρκεια του «αγώνα δρόμου για την Αφρική» και κράτησε την Αιθιοπία ανεξάρτητη μέχρι την εισβολή του Μουσολίνι το 1935.

4Πώς ονομαζόταν το μυστικό πρωτόκολλο που επισυνάφθηκε στο Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ του 1939 και μοίρασε την Ανατολική Ευρώπη σε γερμανική και σοβιετική σφαίρα επιρροής;

Το Μυστικό Πρόσθετο Πρωτόκολλο

Το Σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, που υπογράφηκε στις 23 Αυγούστου 1939, περιλάμβανε ένα μυστικό συμπληρωματικό πρωτόκολλο που μοίραζε την Πολωνία, τη Φινλανδία, την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία και τη Ρουμανία ανάμεσα στη ναζιστική Γερμανία και τη Σοβιετική Ένωση. Η σοβιετική κυβέρνηση αρνιόταν την ύπαρξή του μέχρι το 1989· η αποκάλυψή του ήταν καθοριστική στιγμή για τα κινήματα ανεξαρτησίας των χωρών της Βαλτικής.

5Ποιος Οθωμανός σουλτάνος κατέλαβε την Κωνσταντινούπολη το 1453, βάζοντας τέλος στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία;

Ο Μωάμεθ Β΄ (Μωάμεθ ο Πορθητής)

Ο Μωάμεθ Β΄, μόλις 21 ετών τότε, κατέλαβε την Κωνσταντινούπολη στις 29 Μαΐου 1453, ύστερα από πολιορκία 53 ημερών. Η Άλωση έβαλε τέλος σε πάνω από 1.000 χρόνια βυζαντινής κυριαρχίας και χρησιμοποιείται συμβατικά από τους ιστορικούς για να σηματοδοτήσει το τέλος του Μεσαίωνα. Ο Μωάμεθ έκανε την πόλη πρωτεύουσα των Οθωμανών και μετέτρεψε τη μεγάλη Αγία Σοφία σε τζαμί.

6Η Επανάσταση των Ταϊπίνγκ, από τους πιο αιματηρούς εμφύλιους πολέμους στην ανθρώπινη ιστορία με περίπου 20 εκατομμύρια ή περισσότερους νεκρούς, έγινε στα μέσα του 19ου αιώνα σε ποια χώρα;

Στην Κίνα

Με αρχηγό τον Χονγκ Σιουτσουάν, που ισχυριζόταν ότι ήταν ο μικρότερος αδελφός του Ιησού, η Επανάσταση των Ταϊπίνγκ μαινόταν από το 1850 έως το 1864 κατά της κυβερνώσας δυναστείας Τσινγκ και εκτιμάται ότι προκάλεσε 20 έως 30 εκατομμύρια θανάτους.

Εμφάνιση 24 ακόμη δύσκολων ερωτήσεωνΕμφάνιση λιγότερων
7Ποιο ήταν το επάγγελμα του Ροβεσπιέρου πριν η Γαλλική Επανάσταση τον κάνει τον πιο επίφοβο ηγέτη της;

Δικηγόρος

Ο Μαξιμιλιανός Ροβεσπιέρος σπούδασε νομικά και εργάστηκε ως δικηγόρος στο Αράς, όπου απέκτησε φήμη υπερασπιζόμενος τους φτωχούς. Εξελέγη στις Γενικές Τάξεις το 1789 και ανέβηκε μέσα από την Επανάσταση ώστε να κυριαρχήσει στην Επιτροπή Δημόσιας Σωτηρίας και να διευθύνει τη Βασιλεία του Τρόμου, κατά την οποία εκτελέστηκαν επίσημα περίπου 17.000 άνθρωποι. Οδηγήθηκε στη λαιμητόμο τον Ιούλιο του 1794.

8Ο «αγώνας δρόμου για την Αφρική» επισημοποιήθηκε σε μια διάσκεψη σε ποια ευρωπαϊκή πόλη το 1884 με 1885;

Στο Βερολίνο

Η Διάσκεψη του Βερολίνου του 1884 με 1885, που συγκάλεσε ο Ότο φον Μπίσμαρκ, καθόρισε τους κανόνες με τους οποίους οι ευρωπαϊκές δυνάμεις θα μοίραζαν την Αφρική. Συμμετείχαν δεκατέσσερα κράτη· δεν ήταν παρών κανένας εκπρόσωπος από την Αφρική. Η διάσκεψη οδήγησε στην επισημοποίηση αποικιακών συνόρων που καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τα αφρικανικά κράτη μέχρι σήμερα.

9Ποια ναυμαχία το 31 π.Χ. έκρινε την τύχη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, νικώντας τις ενωμένες δυνάμεις του Μάρκου Αντωνίου και της Κλεοπάτρας;

Η ναυμαχία του Ακτίου

Στη ναυμαχία του Ακτίου, στις 2 Σεπτεμβρίου 31 π.Χ. στα ανοιχτά της Ελλάδας, ο στόλος του Οκταβιανού υπό τον Μάρκο Αγρίππα νίκησε τις ενωμένες ναυτικές δυνάμεις του Μάρκου Αντωνίου και της Κλεοπάτρας Ζ΄. Ο Αντώνιος και η Κλεοπάτρα κατέφυγαν στην Αίγυπτο και αργότερα αυτοκτόνησαν. Ο Οκταβιανός έγινε ο αδιαμφισβήτητος κυρίαρχος της Ρώμης, πήρε το όνομα Αύγουστος και έγινε ο πρώτος Ρωμαίος αυτοκράτορας.

10Πώς ονομαζόταν η συνθήκη του 1494 που μοίρασε τα νεοανακαλυφθέντα εδάφη της αμερικανικής ηπείρου ανάμεσα στην Ισπανία και την Πορτογαλία;

Η Συνθήκη της Τορντεσίγιας

Η Συνθήκη της Τορντεσίγιας, που υπογράφηκε στις 7 Ιουνίου 1494 με τη μεσολάβηση του Πάπα Αλέξανδρου ΣΤ΄, χάραξε μια γραμμή 370 λεύγες δυτικά των νησιών του Πράσινου Ακρωτηρίου. Τα εδάφη δυτικά της γραμμής πήγαν στην Ισπανία και όσα βρίσκονταν ανατολικά στην Πορτογαλία. Γι’ αυτό η Βραζιλία, της οποίας το ανατολικό εξόγκωμα έπεφτε ανατολικά της γραμμής, αποικίστηκε από την Πορτογαλία, ενώ η υπόλοιπη Λατινική Αμερική έγινε ισπανική.

11Η Επανάσταση της Αϊτής δημιούργησε την πρώτη μαύρη δημοκρατία στην ιστορία. Ποιος στρατηγός ηγήθηκε της τελικής φάσης και κήρυξε την ανεξαρτησία το 1804;

Ο Ζαν-Ζακ Ντεσαλίν

Αφού ο Τουσέν Λουβερτούρ συνελήφθη από τους Γάλλους το 1802, ο Ζαν-Ζακ Ντεσαλίν ανέλαβε τη διοίκηση των επαναστατικών δυνάμεων και νίκησε κατά κράτος τη γαλλική εκστρατεία που έστειλε ο Ναπολέων. Κήρυξε την ανεξαρτησία της Αϊτής την 1η Ιανουαρίου 1804 και μετονόμασε την αποικία από Σεν-Ντομένγκ σε Αϊτή, ένα όνομα των ιθαγενών Ταΐνο, κάνοντάς την την πρώτη μαύρη δημοκρατία και το δεύτερο ανεξάρτητο κράτος του Δυτικού Ημισφαιρίου.

12Ποια αρχαία ελληνική πόλη-κράτος καθιέρωσε την άμεση δημοκρατία γύρω στο 508 π.Χ. με τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη;

Η Αθήνα

Ο Κλεισθένης εισήγαγε ριζικές δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις στην Αθήνα γύρω στο 508 με 507 π.Χ., σπάζοντας τη δύναμη των αριστοκρατικών γενών και δίνοντας στους πολίτες άμεση συμμετοχή στη διακυβέρνηση μέσω της Εκκλησίας του Δήμου. Αν και περιοριζόταν στους ελεύθερους ενήλικους άνδρες πολίτες και απέκλειε τις γυναίκες, τους δούλους και τους ξένους, ήταν η πρώτη άμεση δημοκρατία στον κόσμο και επηρέασε βαθιά την πολιτική σκέψη για χιλιετίες.

13Η Παλινόρθωση Μεϊτζί του 1868 έβαλε τέλος στην εξουσία ποιας στρατιωτικής κυβέρνησης που έλεγχε την Ιαπωνία για πάνω από 250 χρόνια;

Του Σογκουνάτου Τοκουγκάβα

Το Σογκουνάτο Τοκουγκάβα κυβέρνησε την Ιαπωνία από το 1603 έως το 1868, μια περίοδο γνωστή ως εποχή Έντο, κατά την οποία η χώρα έμεινε αυστηρά απομονωμένη από τον έξω κόσμο. Η Παλινόρθωση Μεϊτζί το ανέτρεψε και αποκατέστησε τυπικά την εξουσία στον αυτοκράτορα Μεϊτζί, πυροδοτώντας ταχύ εκσυγχρονισμό και εκβιομηχάνιση που μέσα σε λίγες δεκαετίες έκαναν την Ιαπωνία μεγάλη παγκόσμια δύναμη.

14Πώς λέγεται η διαδικασία με την οποία ένα κβαντικό σωματίδιο μπορεί να περάσει από ένα φράγμα δυναμικής ενέργειας που, σύμφωνα με την κλασική φυσική, δεν θα μπορούσε να διασχίσει;

Κβαντική σήραγγα

Το φαινόμενο της κβαντικής σήραγγας συμβαίνει επειδή τα σωματίδια σε κβαντική κλίμακα συμπεριφέρονται ως κύματα πιθανότητας· υπάρχει μη μηδενική πιθανότητα να βρεθεί το σωματίδιο στην άλλη πλευρά ενός φράγματος δυναμικού. Βρίσκεται πίσω από φαινόμενα όπως η ραδιενεργός διάσπαση άλφα, οι αντιδράσεις πυρηνικής σύντηξης που τροφοδοτούν τον Ήλιο και η λειτουργία των διόδων σήραγγας στα σύγχρονα ηλεκτρονικά.

15Ποιο μόριο μεταφέρει τη γενετική πληροφορία από τον πυρήνα στα ριβοσώματα, όπου συναρμολογούνται οι πρωτεΐνες;

Το αγγελιοφόρο RNA (mRNA)

Το αγγελιοφόρο RNA μεταγράφεται από ένα καλούπι DNA στον πυρήνα και μεταφέρει τις κωδικοποιημένες οδηγίες για την αλληλουχία μιας πρωτεΐνης στο κυτταρόπλασμα, όπου τα ριβοσώματα τις μεταφράζουν σε αλυσίδα αμινοξέων. Ο κεντρικός ρόλος του mRNA έγινε ευρύτερα γνωστός με την ανάπτυξη των εμβολίων mRNA κατά της COVID-19 από τη Moderna και την Pfizer-BioNTech.

16Τι είναι το όριο Chandrasekhar και τι συμβαίνει σε έναν λευκό νάνο που το ξεπερνά;

Περίπου 1,4 ηλιακές μάζες· ο λευκός νάνος καταρρέει και συνήθως προκαλεί υπερκαινοφανή τύπου Ia

Ο Σουμπραμανιάν Τσαντρασεκάρ υπολόγισε το 1930 ότι ένας λευκός νάνος δεν μπορεί να ξεπεράσει περίπου τη μάζα 1,4 Ήλιων και να συνεχίσει να στηρίζεται από την πίεση εκφυλισμού των ηλεκτρονίων. Αν προσλάβει αρκετή μάζα ώστε να ξεπεράσει αυτό το όριο, η πίεση εκφυλισμού αποτυγχάνει, ο πυρήνας καταρρέει και η ανεξέλεγκτη πυρηνική σύντηξη που ακολουθεί προκαλεί έκρηξη υπερκαινοφανούς τύπου Ia, που μπορεί για λίγο να ξεπεράσει σε λαμπρότητα έναν ολόκληρο γαλαξία.

17Στη χημεία, ποιος όρος περιγράφει μόρια που είναι μη υπερθέσιμα κατοπτρικά είδωλα το ένα του άλλου, όπως το αριστερό και το δεξί χέρι;

Εναντιομερή

Τα εναντιομερή είναι ζεύγη μορίων με την ίδια συνδεσιμότητα ατόμων, αλλά διατεταγμένα ως μη υπερθέσιμα κατοπτρικά είδωλα, μια ιδιότητα που λέγεται χειρομορφία. Μπορούν να συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά βιολογικά: το ένα εναντιομερές ενός φαρμάκου μπορεί να είναι θεραπευτικό ενώ το άλλο αδρανές ή επιβλαβές, όπως έδειξε τραγικά η θαλιδομίδη, της οποίας το S-εναντιομερές προκάλεσε σοβαρές συγγενείς ανωμαλίες.

18Πώς λέγεται το σημείο μέσα σε μια μαύρη τρύπα όπου οι γνωστοί νόμοι της φυσικής καταρρέουν και η πυκνότητα γίνεται θεωρητικά άπειρη;

Η μοναδικότητα (ανωμαλία)

Στο κέντρο μιας μαύρης τρύπας, η γενική σχετικότητα προβλέπει ότι η ύλη συμπιέζεται σε ένα σημείο άπειρης πυκνότητας που λέγεται μοναδικότητα, όπου η καμπυλότητα του χωροχρόνου γίνεται άπειρη και οι νόμοι της φυσικής, όπως τους κατανοούμε σήμερα, παύουν να ισχύουν. Για να περιγραφεί τι συμβαίνει πραγματικά σε μια μοναδικότητα ή κοντά της, θα χρειαζόταν μια πλήρης θεωρία κβαντικής βαρύτητας, η οποία δεν υπάρχει ακόμη.

19Πώς λέγεται το πρωτεϊνικό σύμπλοκο που λειτουργεί ως το κύριο σύστημα διάθεσης αποβλήτων του κυττάρου, αποικοδομώντας κατεστραμμένες ή περιττές πρωτεΐνες που έχουν σημανθεί με ουβικιτίνη;

Το πρωτεάσωμα

Το πρωτεάσωμα είναι ένα μεγάλο πρωτεϊνικό σύμπλοκο σε σχήμα βαρελιού που αποικοδομεί λανθασμένα αναδιπλωμένες, κατεστραμμένες ή άχρηστες πρωτεΐνες, ξεδιπλώνοντάς τες και διασπώντας τες. Οι πρωτεΐνες στοχοποιούνται για αποικοδόμηση με την προσθήκη αλυσίδων ουβικιτίνης. Οι Aaron Ciechanover, Avram Hershko και Irwin Rose μοιράστηκαν το Νόμπελ Χημείας του 2004 για την ανακάλυψη αυτού του συστήματος πρωτεόλυσης μέσω ουβικιτίνης.

20Ποιο στοιχείο, με ατομικό αριθμό 43, ήταν το πρώτο που παρήχθη τεχνητά αντί να βρεθεί στη φύση;

Το τεχνήτιο

Το τεχνήτιο (Tc, ατομικός αριθμός 43) συντέθηκε το 1937 από τους Carlo Perrier και Emilio Segre, βομβαρδίζοντας μολυβδαίνιο με δευτερόνια σε ένα κύκλοτρο, και έγινε το πρώτο στοιχείο που παρήχθη τεχνητά. Δεν έχει σταθερά ισότοπα, γι’ αυτό δεν απαντά σε σημαντικές ποσότητες στη φύση, παρότι είναι σχετικά ελαφρύ στοιχείο.

21Στην οικολογία, ποιος όρος περιγράφει ένα είδος του οποίου η απομάκρυνση από ένα οικοσύστημα έχει δυσανάλογα μεγάλη επίδραση, πολύ πέρα από ό,τι θα έδειχνε η αφθονία του;

Είδος-κλειδί

Την έννοια του είδους-κλειδιού εισήγαγε ο οικολόγος Robert Paine το 1969, αφού απομάκρυνε αστερίες από μια παλιρροϊκή ζώνη και διαπίστωσε ότι η κοινότητα κατέρρευσε σε μια μονοκαλλιέργεια μυδιών. Το κλασικό χερσαίο παράδειγμα είναι οι λύκοι στο Γέλοουστοουν: η επανεισαγωγή τους το 1995 πυροδότησε αλυσιδωτές αλλαγές στη βλάστηση, στις όχθες των ποταμών και σε δεκάδες άλλα είδη μέσω τροφικών καταρρακτών.

22Τι είναι το παράδοξο του Όλμπερς και ποια είναι η σύγχρονη αποδεκτή λύση του;

Γιατί ο νυχτερινός ουρανός είναι σκοτεινός αν το σύμπαν περιέχει άπειρα αστέρια; Η λύση είναι ότι το σύμπαν έχει πεπερασμένη ηλικία, οπότε το φως από τα πιο μακρινά αντικείμενα δεν έχει προλάβει να φτάσει σε εμάς.

Ο Χάινριχ Όλμπερς έκανε γνωστό το παράδοξο το 1823: σε ένα άπειρο, αιώνιο και στατικό σύμπαν γεμάτο ομοιόμορφα με αστέρια, κάθε οπτική ευθεία θα συναντούσε τελικά την επιφάνεια ενός άστρου, κάνοντας όλο τον νυχτερινό ουρανό τόσο φωτεινό όσο ο Ήλιος. Η σύγχρονη κοσμολογία το επιλύει επειδή η Μεγάλη Έκρηξη συνέβη πριν από περίπου 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια, περιορίζοντας πόσο μακριά έχει ταξιδέψει το φως, και η διαστολή του σύμπαντος μετατοπίζει το φως από μακρινές πηγές προς το ερυθρό, κάτω από τα ορατά μήκη κύματος.

23Ποιο θερμοδυναμικό φαινόμενο περιγράφει τη μεταβολή της θερμοκρασίας ενός πραγματικού αερίου όταν περνά με πίεση μέσα από ένα πορώδες πώμα ή μια βαλβίδα με σταθερή ενθαλπία, την αρχή λειτουργίας των περισσότερων μεθόδων υγροποίησης αερίων;

Το φαινόμενο Joule-Thomson

Για τα περισσότερα αέρια σε θερμοκρασία δωματίου, ο στραγγαλισμός προκαλεί ψύξη, τη βάση της ψύξης και της υγροποίησης αερίων. Το υδρογόνο και το ήλιο αντίθετα θερμαίνονται ελαφρώς, επειδή η θερμοκρασία δωματίου είναι πάνω από τις θερμοκρασίες αναστροφής τους.

24Ποιος φυσικός φιλόσοφος του 17ου αιώνα διατύπωσε τις αρχές της επαλληλίας και της αρχικής οριζοντιότητας, θέτοντας τα θεμέλια της στρωματογραφίας;

Ο Νικόλαος Στένο

Ο Νικόλαος Στένο διατύπωσε τον νόμο της επαλληλίας και την αρχή της αρχικής οριζοντιότητας στο έργο του του 1669 Dissertationis Prodromus. Αυτές οι θεμελιώδεις αρχές της στρωματογραφίας καθιέρωσαν ότι τα στρώματα των πετρωμάτων καταγράφουν τον χρόνο με τη σειρά, κάνοντας δυνατή την ανάγνωση της γεωλογικής ιστορίας από τομές εκτεθειμένων πετρωμάτων. Ο Στένο αναγνώρισε επίσης σωστά τα απολιθώματα ως υπολείμματα οργανισμών που κάποτε ζούσαν, έναν επαναστατικό ισχυρισμό για την εποχή.

25Πώς λέγεται η καμπύλη πάνω στην οποία μια μπάλα κυλά από ένα σημείο σε ένα άλλο στον συντομότερο δυνατό χρόνο υπό την επίδραση της βαρύτητας, η λύση του προβλήματος της βραχιστόχρονης;

Η κυκλοειδής

Το πρόβλημα της βραχιστόχρονης το έθεσε ο Γιόχαν Μπερνούλι το 1696 και το έλυσαν ανεξάρτητα ο Νεύτων, ο Λάιμπνιτς, ο Λοπιτάλ και οι δύο Μπερνούλι. Η απάντηση είναι η κυκλοειδής, η καμπύλη που διαγράφει ένα σημείο στην περιφέρεια ενός κύκλου που κυλά. Το πρόβλημα ήταν θεμελιώδες για την ανάπτυξη του λογισμού των μεταβολών, ενός κλάδου των μαθηματικών που βελτιστοποιεί ολόκληρες συναρτήσεις και όχι μεμονωμένες τιμές.

26Ποιο φαινόμενο, που παρατήρησαν πρώτοι το 1986 οι Bednorz και Muller, τους χάρισε το Νόμπελ Φυσικής την επόμενη χρονιά;

Η υπεραγωγιμότητα υψηλών θερμοκρασιών σε κεραμικά οξειδίων του χαλκού

Το 1986 οι Georg Bednorz και K. Alex Muller ανακάλυψαν υπεραγωγιμότητα σε ένα κεραμικό οξειδίου λανθανίου-βαρίου-χαλκού στους περίπου 35 K, πολύ πάνω από το προηγούμενο ρεκόρ. Η ανακάλυψη τους χάρισε το Νόμπελ Φυσικής του 1987. Μεταγενέστερες ενώσεις χαλκού πέτυχαν υπεραγωγιμότητα πάνω από τους 130 K, όμως ο μηχανισμός που βρίσκεται πίσω της δεν έχει κατανοηθεί πλήρως και είναι από τα μεγάλα ανοιχτά προβλήματα της φυσικής συμπυκνωμένης ύλης.

27Ποιος συνθέτης του 20ού αιώνα έγραψε την «Ιεροτελεστία της Άνοιξης», της οποίας η πρεμιέρα στο Παρίσι το 1913 προκάλεσε, ως γνωστόν, σάλο και επεισόδια στο κοινό;

Ο Ιγκόρ Στραβίνσκι

Η πρεμιέρα της «Ιεροτελεστίας της Άνοιξης» (Le Sacre du Printemps) στο Théâtre des Champs-Élysées στις 29 Μαΐου 1913 κατέληξε σε χάος, καθώς το κοινό αποδοκίμαζε και πιανόταν στα χέρια για τις ριζοσπαστικές διαφωνίες, τους ακανόνιστους ρυθμούς και την αντισυμβατική χορογραφία του Νιζίνσκι. Ο ίδιος ο Στραβίνσκι έφυγε ταραγμένος από το θέατρο. Το έργο θεωρείται σήμερα μία από τις σημαντικότερες ορχηστρικές συνθέσεις του 20ού αιώνα.

28Το ύστερο έργο του Φρανθίσκο Γκόγια «Ο Κρόνος καταβροχθίζει τον γιο του» ζωγραφίστηκε αρχικά απευθείας στους τοίχους του σπιτιού του. Πώς λεγόταν αυτό το σπίτι;

Quinta del Sordo (το Σπίτι του Κουφού)

Ο Γκόγια ζωγράφισε τον «Κρόνο που καταβροχθίζει τον γιο του» και τους άλλους «Μαύρους Πίνακες» απευθείας στους σοβατισμένους τοίχους του σπιτιού του, της Quinta del Sordo, από το 1819 έως το 1823. Το όνομα αναφέρεται σε έναν προηγούμενο κουφό ιδιοκτήτη και όχι στον Γκόγια, αν και ήταν κι εκείνος πια εντελώς κουφός. Οι πίνακες μεταφέρθηκαν σε μουσαμά το 1874 και βρίσκονται σήμερα στο Μουσείο του Πράδο στη Μαδρίτη.

29Η λογοτεχνική τεχνική της «ροής της συνείδησης» συνδέεται στενά με το μυθιστόρημα του 1925 «Η κυρία Νταλογουέι». Ποιος το έγραψε;

Η Βιρτζίνια Γουλφ

Η Βιρτζίνια Γουλφ εξέδωσε την «Κυρία Νταλογουέι» το 1925, χρησιμοποιώντας μια ριζοσπαστική τεχνική ροής της συνείδησης που κινείται ελεύθερα ανάμεσα στις εσωτερικές σκέψεις πολλών χαρακτήρων στη διάρκεια μίας μέρας στο Λονδίνο. Μαζί με τον «Οδυσσέα» του Τζέιμς Τζόις (που εκδόθηκε το 1922), επαναπροσδιόρισε τι μπορεί να κάνει το μυθιστόρημα με την εσωτερικότητα, τον χρόνο και την υποκειμενική εμπειρία.

30Ποιος Φλαμανδός ζωγράφος του μπαρόκ ήταν και διπλωμάτης που διαπραγματεύτηκε την ειρήνη ανάμεσα στην Ισπανία και την Αγγλία το 1630 και χρίστηκε ιππότης και από τις δύο μοναρχίες;

Ο Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς

Ο Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς (1577-1640) ήταν ταυτόχρονα ο πιο επιδραστικός ζωγράφος της βόρειας Ευρώπης και ικανός διπλωμάτης, που διαπραγματεύτηκε συνθήκη ειρήνης ανάμεσα στην Ισπανία και την Αγγλία και χρίστηκε ιππότης τόσο από τον βασιλιά Φίλιππο Δ΄ όσο και από τον βασιλιά Κάρολο Α΄. Το εργαστήριό του στην Αμβέρσα ήταν το πιο παραγωγικό της Ευρώπης, με δεκάδες βοηθούς, ανάμεσά τους και ο νεαρός Άντονι βαν Ντάικ.

Άνοιγμα στον επεξεργαστή

Παίξτε τώρα ένα δωρεάν κουίζ γενικών γνώσεων

Οκτώ ζωντανά κουίζ γενικών γνώσεων για κάθε είδος βραδιάς γνώσεων. Το «Συμπλήρωση» ξεκινά αμέσως· το «Προσαρμογή» ανοίγει κάθε ερώτηση στον επεξεργαστή.

Αστεία

Αστείο κουίζ γενικών γνώσεων

15 ερωτήσεις. 3 λεπτά. 4 επίπεδα, από Αρχάριος έως Θρύλος των γνώσεων.

Προσαρμογή

Παράξενα

Παράξενο κουίζ γενικών γνώσεων

15 ερωτήσεις για περίεργα, εκπληκτικά και παράξενα αληθινά γεγονότα.

Προσαρμογή

Εξειδικευμένα

Εξειδικευμένο κουίζ γενικών γνώσεων

15 εξειδικευμένες, σπάνιες ερωτήσεις για βετεράνους των κουίζ γνώσεων.

Προσαρμογή

Δύσκολα

Δύσκολο κουίζ γενικών γνώσεων

15 πραγματικά δύσκολες ερωτήσεις από διάφορες κατηγορίες.

Προσαρμογή

Μόνο για ενήλικες

Κουίζ γενικών γνώσεων μόνο για ενήλικες

15 τολμηρές ερωτήσεις για πάρτι, για ενήλικες 18+.

Προσαρμογή

Pub quiz

Κουίζ γενικών γνώσεων για pub quiz

15 κλασικές ερωτήσεις pub quiz: αθλητισμός, ιστορία, μουσική, ταινίες.

Προσαρμογή

Ταινίες και μουσική

Κουίζ γενικών γνώσεων για ταινίες και μουσική

15 ερωτήσεις για ταινίες, τηλεόραση, μουσική και κουλτούρα του διαδικτύου.

Προσαρμογή

Γενικές

Κουίζ γενικών γνώσεων

15 κλασικές ερωτήσεις γενικών γνώσεων από όλες τις κατηγορίες.

Προσαρμογή

Συχνές ερωτήσεις για το εργαλείο δημιουργίας κουίζ γενικών γνώσεων

Είναι δωρεάν το εργαλείο δημιουργίας κουίζ γενικών γνώσεων;

Ναι. Η δημιουργία, η κοινοποίηση και το παιχνίδι με κουίζ γενικών γνώσεων είναι δωρεάν, όπως δωρεάν είναι και το εργαλείο δημιουργίας με AI και η γεννήτρια τυχαίων ερωτήσεων αυτής της σελίδας. Τα κουίζ που φτιάχνονται από αυτή τη σελίδα μπορούν να συλλέγουν υποβολές χωρίς όριο. Τα επί πληρωμή προγράμματα προσθέτουν επιλογές επωνυμίας και διαχείρισης.

Πώς φτιάχνω το δικό μου παιχνίδι γενικών γνώσεων;

Επιλέξτε τις ερωτήσεις σας: γράψτε τις, αφήστε το AI να τις συντάξει από ένα αντικείμενο ή ανοίξτε στον επεξεργαστή έναν από τους επτά γύρους αυτής της σελίδας. Ρυθμίστε τη βαθμολόγηση και τα χρονόμετρα και, στη συνέχεια, κοινοποιήστε το κουίζ σας ως σύνδεσμο, προβάλετέ το σε μια οθόνη ή ενσωματώστε το στον ιστότοπό σας. Κάθε κουίζ βαθμολογείται αυτόματα.

Πώς παίζω κουίζ γενικών γνώσεων online με φίλους;

Μπείτε σε ένα από τα δωρεάν ζωντανά παιχνίδια γενικών γνώσεων στο επάνω μέρος αυτής της σελίδας: ένα νέο παιχνίδι 10 ερωτήσεων ανοίγει κάθε τρία λεπτά και μπορούν να παίξουν έως 30 άτομα, χωρίς λογαριασμό. Για να παίξετε μόνο με τους φίλους σας, φτιάξτε εδώ ένα παιχνίδι γενικών γνώσεων και παρουσιάστε το ζωντανά ή στείλτε τους τον σύνδεσμο και συγκρίνετε τις βαθμολογίες στον πίνακα κατάταξης.

Μπορώ να οργανώσω βραδιά γενικών γνώσεων σε μεγάλη οθόνη με τους παίκτες στα κινητά τους;

Ναι. Φτιάξτε το κουίζ σας και παρουσιάστε το ζωντανά: οι ερωτήσεις εμφανίζονται στη μεγάλη οθόνη, οι παίκτες μπαίνουν σαρώνοντας έναν κωδικό QR ή πληκτρολογώντας έναν σύντομο κωδικό και ο πίνακας κατάταξης ενημερώνεται μετά από κάθε ερώτηση. Οι πιο γρήγορες σωστές απαντήσεις παίρνουν περισσότερους πόντους.

Υπάρχει δωρεάν εναλλακτική του Kahoot για κουίζ γενικών γνώσεων;

Ναι. Μπορείτε να φτιάξετε εδώ ένα παιχνίδι γενικών γνώσεων και να το κοινοποιήσετε δωρεάν, χωρίς εγγραφή ούτε για εσάς ούτε για τους παίκτες σας, και στα ζωντανά παιχνίδια αυτής της σελίδας μπορείτε να μπείτε δωρεάν οποιαδήποτε στιγμή, χωρίς να χρειάζεται παρουσιαστής.

Μπορεί το AI να γράψει τις ερωτήσεις γενικών γνώσεων για μένα;

Ναι. Πληκτρολογήστε ένα αντικείμενο στο εργαλείο δημιουργίας κουίζ γενικών γνώσεων με AI στο επάνω μέρος της σελίδας και θα συντάξει ένα πλήρες κουίζ σε λίγα δευτερόλεπτα. Μπορείτε να επεξεργαστείτε, να προσθέσετε ή να αφαιρέσετε κάθε ερώτηση πριν το κοινοποιήσετε.

Πόσες ερωτήσεις πρέπει να έχει μια βραδιά γενικών γνώσεων;

Υπολογίστε 30 έως 50 ερωτήσεις, χωρισμένες σε γύρους των 8 έως 10, με αυξανόμενη δυσκολία. Έτσι κάθε γύρος διαρκεί λιγότερο από 12 λεπτά και οι ομάδες που χάνουν δεν χάνουν το ενδιαφέρον τους. Κρατήστε μία ερώτηση για ισοπαλία σε εφεδρεία· η γεννήτρια τυχαίων ερωτήσεων παραπάνω είναι φτιαγμένη ακριβώς γι’ αυτό.

Τι κάνει μια ερώτηση γενικών γνώσεων καλή;

Μία σαφής απάντηση, και να σας μαθαίνει κάτι είτε απαντήσετε σωστά είτε όχι. Οι ερωτήσεις που θυμούνται οι άνθρωποι είναι εκείνες όπου η απάντηση τους κάνει να πουν «στ’ αλήθεια;». Γι’ αυτό κάθε ερώτηση στην τράπεζα ερωτήσεών μας συνοδεύεται από μια σύντομη επεξήγηση.

Μπορώ να οργανώσω pub quiz από αυτή τη σελίδα;

Ναι. Πάρτε οποιονδήποτε γύρο ως έτοιμο κουίζ και προβάλετέ τον σε μια οθόνη ή ανοίξτε τον πρώτα στον επεξεργαστή για να προσθέσετε ονόματα ομάδων, χρονόμετρα και πίνακα κατάταξης.

Μπορώ να αντιγράψω τις ερωτήσεις;

Ναι. Κληρώστε μια ερώτηση στη γεννήτρια και πατήστε Αντιγραφή για να την πάρετε μαζί σας, μαζί με την απάντηση. Για να ξαναχρησιμοποιήσετε έναν ολόκληρο γύρο με τη μία, ανοίξτε τον στον επεξεργαστή.

Δημιουργία παιχνιδιού γενικών γνώσεων →